امکانسنجی تعمیمِ موجودات عالم هستی به تناکح نوعی لایتناهی
نویسندگان
1 دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی ارشد دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/epk.2024.87447.1325چکیده
تناکح، مسئلهای است محفوفِ در آراء و نظرات هستیشناسانۀ عرفا و فلاسفۀ مسلمان، پیرامون چگونگی شکل یافتن عوالم وجود و ازدواج اسماء و صفاتِ منطوی در مراتب هستی و نتایج حاصل از آن؛ از نقطۀ ذات واحد تا به کثیر. تلاش نوشتار پیش رو، نگرشی دیگر است، همراه با امکانسنجی هستیشناسانۀ مسئلۀ تناکح و تعمیم انواع موجودات، در سیری بینهایت، که از آن به تناکح نوعی لایتناهی تعبیر شده است. در مباحث عرفانی و فلسفی، انواع موجودات هستی، علیالخصوص نوعِ انسانی، نمیتواند محدود به حالات و انواع خاص باشد؛؛ زیرا با تناکح، این انواع، مبدّلِ به انواعی دیگر یا حالات دیگر میگردند. پرسش نوشتار حاضر این است که آیا تناکحِ انواع تا نقطۀ لایتناهی امکان پذیر بوده؟ و در صورت امکان، چه متغیّرهایی موثر در این تناکحات است؟. روش پژوهش در یافتن به این پاسخ، امکانسنجی متغیّرها بهنحو کیفی و کتابخانهای است همگام با تحلیل آراء پیرامونی آن، و به لحاظ دستاورد و نتیجه، کاربردی خواهد بود. برخی متغیّرها نیز به روش تعاملی بر یکدیگر تاثیر گذارند. یافتۀ پژوهش این است که این متغیّرها با تاثیر بر یکدیگر، بهصورت مرحله به مرحله، امکان تعمیم انواع را به تناکح نوعی لایتناهی فراهم آورده و این نگرش جدید را تثبیت خواهند کرد.