سنجش و ارزیابی تاب‌آوری اکولوژی و کالبدی-زیرساختی شهر فریمان در برابر مخاطرات طبیعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، ایران

2 استادیار گروه شهرسازی،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22111/gaij.2021.6529
چکیده

تاب‌آوری در شهرها به‌خصوص در مقابل مخاطرات طبیعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ به‌طوری‌که حیات و دوام یک شهر را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد. نگاهی که تاکنون در مدیریت شهری وجود داشته است، بیشتر نگاهی مقابله‌ای و کاهشی در برابر مخاطرات بوده است. هدف از این مطالعه، ارزیابی و سنجش میزان تاب‌آوری اکولوژی-زیرساختی شهر فریمان در برابر مخاطرات طبیعی است؛ بنابراین روش پژوهش در این مطالعه از حیث هدف کاربردی و از حیث روش توصیفی-تحلیلی است و جامعۀ آماری مورد مطالعۀ تعدادی از خبرگان و متخصصان مسائل شهری است. متغیر مورد مطالعه بُعد اکولوژی و کالبدی-زیرساختی تاب‌آوری و 23 مؤلفه وابسته به آن است. درجهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از آزمون تی تک‌نمونه‌ای و فریدمن کمک گرفته شده است. نتایج حاصل از سنجش تاب‌آوری اکولوژی-زیرساختی شهر فریمان نشان می‌دهد که این تاب‌آوری به سمت طیف نسبتاً زیاد تمایل دارد. از میان مؤلفه‌های مورد مطالعه در آزمون تی تک‌نمونه‌ای، مؤلفۀ «سیاست‌های محافظت از زیربناهای عمومی و سیل‌بندها وجود دارد» با 53/11 دارای بیشترین امتیاز و مؤلفۀ «در شهر به‌دلیل ساختمان متراکم کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان در هنگام بحران با مشکل مواجه می‌شود» با 47/4 دارای کمترین امتیاز است. نتایج رتبه‌بندی با آزمون فریدمن نیز نشان می‌دهد که مؤلفۀ «دسترسی به معابر اصلی شهر به سهولت وجود دارد» با امتیاز 96/15 بیشترین امتیاز و مؤلفه «در شهر به‌دلیل ساختمان متراکم کمک‌رسانی به آسیب‌دیدگان در هنگام بحران با مشکل مواجه می‌شود» با امتیاز 96/5 کمترین امتیاز را به خود اختصاص داده است.