تبیین اقتصاد مقاومتی با تمرکز بر نفت؛ کاربردی از رهیافت نامتقارن در اقتصاد ایران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 دانشیار گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22096/esp.2022.139820.1439چکیده
نوسانات بالای قیمت نفت، کشورهای صادرکننده را در معرض چالشهای زیادی قرار میدهد. یکی از این چالشها، کاهش تولید ناخالص داخلی در اثر کاهش قیمت نفت است. اقتصادهایی که توانایی خنثیکردن اثر منفی کاهشهای قیمت نفت بر تولید ناخالص داخلی را دارند، به اصطلاح مقاوم هستند. برای آزمون مقاومت اقتصاد ایران در برابر کاهشهای قیمت نفت، این پژوهش اثر قیمت حقیقی نفت را بر تولید ناخالص حقیقی و تولید ناخالص حقیقی غیرنفتی با استفاده از دادههای فصلی در دوره زمانی 1369:1 تا 1397:4 با الگوی خودتوضیحی با وقفههای توزیعی خطی و غیرخطی مورد آزمون قرار داده است. نتایج حاصل از این پژوهش در بلندمدت نشان میدهد که هم در الگوی اول و هم در الگوی دوم افزایشها و کاهشها در قیمت حقیقی نفت اثری مستقیم بر تولید ناخالص حقیقی و تولید ناخالص حقیقی غیرنفتی داشته است، با این تفاوت که در الگوی اول اثر افزایشها در قیمت حقیقی نفت بیشتر از اثر کاهشها بر تولید ناخالص حقیقی بوده است، ولی در الگوی دوم اثر کاهشها بیشتر از اثر افزایشها بر تولید ناخالص حقیقی غیرنفتی بوده است. همچنین با توجه به اثرگذاری منفی کاهشهای قیمت حقیقی نفت بر تولید ناخالص حقیقی و تولید ناخالص حقیقی غیرنفتی ایران، فرضیه این پژوهش مبنی بر عدم مقاومت اقتصاد ایران در برابر کاهشهای قیمت حقیقی نفت رد نمیشود.