تفسیرِ «بازار بهشت» در عرفانِ ابن‌عربی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ادیان و عرفان دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/epk.2023.81798.1230
چکیده

   مفهومِ «صورت» کلیدِ اساسیِ فهمِ بازار بهشت نزدِ ابن‌عربی‌ست و نگاهِ عارفان متقدّم نسبت به این موضوع فقط وصفِ مختصری‌ست که آن هم ناشی از شهرتِ روایتِ «سوق الجنه» در سنّتِ اسلامی‌ می‌باشد. از منظرِ ابن‌عربی که بیش از همه و به نحوِ خاصّی به بازار بهشت پرداخته است، کارکردها و اندیشه‌های عرفانیِ ‌‌مختلفی تحلیل و استنباط شده که از این قرار است: 1- بازار بهشت به عنوان پلی ارتباطی با جهان‌های دیگر 2- بازار بهشت مکانی برای طلب هر چیز 3- تفاوتِ خرید و فروش در بازار بهشت 4- فرق میان عالم جسم و عالم مجرّد تفاوتی اعتباری‌ست نه حقیقی 5- بازار بهشت در برزخ یا پس از قیامت 6- بازار بهشت و تکامل نفس 7- بازار بهشت و اتساع علم الهی. آنچه این مفهوم را به ابن‌عربی و اندیشة او گره می‌زند تفصیلِ معرفتیِ اوست که در مواردی منحصر به فرد به نظر می‌رسد.