تأثیر جهانیشدن و جذب سرریز فناوری بر تابآوری اقتصادی
نویسندگان
1 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد میانه ، میانه، ایران.
3 استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
doi
10.22096/esp.2020.125727.1340چکیده
تکانهها به عنوان چالشی اساسی در جهت رسیدن به رشد و توسعه مستمر و با ثبات اقتصادی به شمار میروند. اقتصادهایی که دچار شوکهای پیاپی و شدید میشوند، نرخهای رشد پایینتری را در درازمدت تجربه میکنند. حتی وقتی شوک مشترکی به اقتصادهای مناطق مختلف جهان وارد میشود، عکسالعمل اقتصادهای هر منطقه متفاوت است. علت تفاوت عکسالعمل کشورها در مواجهه با شوکهای مشترک، از تفاوت در درجه تابآوری اقتصادی آنها ناشی میشود؛ از این رو بررسی عوامل مؤثر بر تابآوری اقتصادی به منظور مقابله با مخاطرات پیش روی اقتصاد و دستیابی به رشد و توسعه مستمر و باثبات اقتصادی از اهمیت ویژهای برخوردار است. جذب دانش فنی خارجی از کانالهای واردات کالاهای واسطهای و سرمایهای و سرمایهگذاری مستقیم خارجی یکی از مهمترین عواملی است که میتواند در جهت کاهش محدودیتهای ناشی از تحقیق و توسعه داخلی و پرکردن شکاف فناوری، افزایش قدرت رقابتپذیری و کاهش شکاف تابآوری اقتصادی کشورهای در حال توسعه و کشورهای توسعهیافته عمل کند. پدیده جهانیشدن نیز عامل مهم دیگری است که میتواند با تسهیل روابط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در خارج از مرزهای کشور بر تابآوری اقتصادی تأثیرگذار باشد. پژوهش حاضر در صدد بررسی تأثیر جذب سرریز فناوری و جهانیشدن بر تابآوری اقتصادی طی دوره زمانی 2016-2007 با استفاده از دادههای پنل و به روش گشتاورهای تعمیمیافته (GMM) است. نتایج حاکی از تأثیر مثبت و معنادار جذب سرریز فناوری از دو کانال واردات و سرمایهگذاری مستقیم خارجی و جهانیشدن بر تابآوری اقتصادی است؛ بنابراین پیشنهاد میشود برنامهریزی و اتخاذ استراتژی مناسب در راستای هدفمندی جذب سرریز فناوری و ورود به اقتصاد جهانی به منظور ارتقای تابآوری اقتصادی کشور صورت گیرد.