مقایسۀ تطبیقی تحولات ساخت کالبد و ساخت معنا با تأکید بر تحلیل هم‌‌پیوندی فضایی (مورد شناسی: بازار همدان)

نویسندگان

1 دانشیار شهرسازی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 کارشناسی‌ارشد طراحی شهری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22111/gaij.2021.6394
چکیده

با ورود تفکر مدرنیته به شهرسازی ایرانی، اجرای طرح خیابان‌‌کشی‌‌ها به‌عنوان اولین نمودهای شهرسازی مدرن بر بافت‌‌های شهری قدیم اجرا شد. این امر ضمن تأثیرگذاری بر ساختار فضایی و هم‌‌پیوندی شهری به‌خصوص در بازارهای ایرانی، موجب شد که خیابان‌ها به‌عنوان لبه‌های قدرتمند در دل بافت‌های قدیم شهری سیطره پیدا کنند. این تحقیق با رویکردی زبان‌شناسانه و ساختارگرایانه و با استفاده از نرم‌‌افزار Depthmap و تکنیک اسپیس‌‌سینتکس، به تحلیل ساختار و میزان تغییرات هم‌‌پیوندی بازار قدیمی شهر تاریخی همدان در ایران در دورۀ قبل و بعد از خیابان‌‌کشی‌‌ها پرداخته و تأثیر این امر نیز بر کیفیت فضایی و معنای راسته‌‌ها و محورهای بازار مورد تحلیل قرار گرفته است. مطابق با نتایج، ساختارمندی و انسجام بافت سنتی شهری نسبت‌به دورۀ قبل از خیابان‌کشی‌ها تضعیف شده و  این خود عامل اصلی مشکل خوانایی و معنای موجود در متن شهر شده‌است.