تحلیل گزارش تلویزیونی بازی فوتبال ایران و ژاپن در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا 2019 بر مبنای چارچوب نظری وندایک

نویسندگان

1 گروه علوم ورزشی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران

2 گروه علوم ورزشی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران

3 گروه علوم ورزشی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.22059/jsm.2022.349563.3038
چکیده

مقدمه: هدف این تحقیق تحلیل گزارش تلویزیونی بازی فوتبال ایران و ژاپن در رقابت‌های جام ملت‌های آسیا 2019 بود. این رقابت، به‌دلیل تماشاگران تلویزیونی بسیار، موقعیت زمانی خاص، عدم موفقیت مکرر در دوره‌های پیشین (بیش از40 سال) و عملکرد قابل قبول در مسابقات قبلی این دوره، انتخاب شد. مسابقه با شکست 3 بر صفر برای ایران به پایان رسید. پژوهش در پی پاسخگویی به ‌این پرسش بود که چه راهبردهای زبانی برای گزارش این رویداد به‌کار گرفته شد؟ و این راهبردها پس از تغییر نتیجة بازی چگونه تغییر کردند؟روش پژوهش: روش این پژوهش کیفی و با رویکرد تحلیل گفتمان است. تحلیل‌ها با الگوی مربع ایدئولوژیک وندایک (2004) و در دو سطح کلان و خرد انجام گرفت.یافته‌ها: تحلیل سطح کلان مربع ایدئولوژیک وندایک ‎«تأکید و پررنگ کردن ویژگی‌های مثبت خودی» را با بالاترین بسامد نشان داد. راهبردهای کلان و خرد پس از تغییر نتیجة بازی، تغییر کردند؛ برای مثال «عدم تأکید و کمرنگ‌سازی ویژگی‌های منفی خودی» به‌طور چشمگیری افزایش یافت. گزارشگر همچنین از راهبردهای سطح خرد «واژه‌گزینی»، «قربانی شدن»، «همدلی» و «دراماتیزه شدن» استفاده کرد.نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد اقتضای گزارشگری در فضای تلویزیون، حفظ انگیزه، غلبه بر ناامیدی و احساس شکست بوده و تا حدودی تلاش در جهت توجیه و تعدیل شرایط شکست را داشته است.