شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر فساد مالی مبتنی بر رویکرد بیزین( مطالعه موردی: کشورهای غنی از منابع طبیعی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه قم، قم، ایران.

2 دانشیار، گروه اقتصاد اسلامی دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.22096/esp.2022.137574.1420
چکیده

فساد مالی یکی از جنبه های ناکارآمدی جوامع است که رشد و توسعه اقتصادی کشورها را تضعیف می‌کند و مورد توجه برنامه‌ریزان و سیاستگذاران قرار دارد. لذا مقاله حاضر ضمن شناسایی 22 متغیر مؤثر بر شاخص فساد مالی، به رتبه‌بندی آن‌ها با استفاده از روش اقتصاد سنجی بیزینی (BMA) در 26 کشور غنی از منابع طبیعی طی سال‌های (2017-1996) می‌پردازد.نتایج مبنی بر احتمال شمول متغیرها در الگو حاکی از آن است که ثبات سیاسی، دموکراسی، جهانی سازی اقتصادی، حقوق مالکیت، بنیان حقوقی سوسیالیستی و تنوع زبانی وتنوع نژادی از جمله مؤثرترین عوامل بر شاخص فساد مالی هستند. همچنین متغیرهای آزادی سرمایه‌گذاری، وفور منابع طبیعی و درآمد سرانه به ترتیب رتبه دوم تا چهارم را در الگوی فساد مالی به خود اختصاص داده‌اند. متغیرهای آزادی تجارت، مخارج نظامی و اندازه دولت به ترتیب با احتمال 51%، 45% و 21% فساد مالی را در جهت منفی تحت تأثیر قرار داده‌اند. از سوی دیگر رابطه با اهمیتی بین متغیرهای آزادی کسب و کار و آزادی سیاست پولی و شاخص فساد مالی در کشورهای مذکور با توجه به احتمال پایین حضور این متغیرها در الگو مشاهده نمی‌شود. به نظر می رسد که این متغیرها تنها از کانال سایر شاخص‌های آزادی اقتصادی در الگو بر فساد مالی تاثیر‌گذار می‌باشند.