ارزیابی روند تغییرات کاربری اراضی و تأثیر آن بر آلبیدوی سطحی و دمای سطح زمین در حوضۀ آبخیز اهرچای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آب‌وهواشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 استاد آب‌وهواشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22111/gaij.2020.5951
چکیده

یکی از عوامل متأثر از فعالیت‌های انسانی، تغییر در کاربری اراضی است که می‌تواند منجر به تغییرات آلبیدوی سطحی و دمای سطح زمین شود و تغییر در این پارامترها آب‌وهوای طبیعی منطقه را متأثر می‌سازد. پژوهش حاضر به بررسی روند تغییرات کاربری اراضی و خصوصیات دمای سطح زمین و آلبیدوی سطحی در هر کاربری در حوضۀ آبخیز اَهرچای با استفاده از داده‌های لندست برای یک دورۀ 29 ساله پرداخته است. بدین‌منظور از تصاویر ماهواره‌ای لندست 5 (TM) در سال 1987 و لندست 8 (OLI) برای سال 2015 استفاده شده و پس از انجام مراحل مختلفِ پردازش تصاویر، نسبت‌به استخراج کاربری اراضی براساس روش «ماشین بُردار پشتیبان» (SVM) اقدام شد. دقت طبقه‌بندی برحسب ضریب آماری کاپا به‌ترتیب 93/0 و 95/0 و براساس دقت کلی 09/95 و 20/96 به‌دست آمد. بیشترین تغییرات کاربری در اراضی مرتعی و پس از آن در زراعت دیم مشاهده شده‌است. تبدیل مراتع به زراعت دیم باعث کاهش پوشش گیاهی و تغییر الگوی توزیع و روند افزایش دمای سطح زمین و میزان آلبیدوی سطحی شده‌است که این میزان برای کاربری زراعت دیم با افزایش دمای تقریباً 8 درجۀ سانتی‌گراد و آلبیدوی سطحی 03/0 بوده‌است؛ بنابراین ملاحظه می‌شود که سطح حوضۀ تغییرات کاربریِ روی‌داده، موجب تغییر در میزان دمای سطح زمین و آلبیدوی سطحی شده‌است.