تحلیل اثرات شهرگرایی بر تغییر و تحولات سبک زندگی زنان روستایی مورد شناسی: شهرستان الشتر

نویسندگان

1 دانش‌‌آموختۀ دکتری جغرافیا و آمایش کیفیت محیطی مناطق روستایی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌‌ریزی روستایی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 استادیار جغرافیا و برنامه‌‌ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

4 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌‌ریزی روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

5 کارشناس ارشد توسعۀ روستایی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22111/gaij.2020.5960
چکیده

در چند سال اخیر در مناطق روستایی کشور، توجه زنان به شهرگرایی، نگرش جدیدی را در آن‌‌ها به‌‌وجود آورده‌‌است و آن‌‌ها را با تغییرات فکری در ارزش‌‌‌‌ها، هنجارها، آداب‌‌ورسوم و رفتار‌‌‌‌های جمعیتی همراه ساخته‌‌است؛ به‌‌طوری‌‌که زمینه را برای تغییر و تحولات در سبک زندگی آن‌‌ها به‌‌وجود آورده و جهت‌‌گیری خاصی به آن‌‌ها منتقل کرده‌‌است؛ بر‌‌‌‌این‌‌اساس هدف از این پژوهش، تحلیل اثرات شهرگرایی بر تغییر و تحولات سبک زندگی زنان روستایی در شهرستان الشتر است. روش مورداستفاده، توصیفی-تحلیلی و شیوه و ابزار جمع‌‌‌‌آوری داده‌‌‌‌ها در مطالعۀ نظری به‌‌صورت کتابخانه‌‌‌‌ای بوده‌‌ و در مطالعۀ میدانی از پرسشنامه و مشاهده کمک گرفته شده‌‌است. برای تجزیه‌‌وتحلیل داده‌‌‌‌ها از نرم‌‌افزار spss و مدل کوپراس استفاده شده‌‌است. جامعۀ آماری این تحقیق ‌‌‌‌10‌‌‌‌ روستای شهرستان الشتر است که از طریق نمونه‌‌‌‌گیری فرمول کوکران 177 زن به‌‌عنوان نمونه انتخاب و به‌‌صورت تصادفی ساده بین آن‌‌ها توزیع شده‌‌است. نتایج تحقیق نشان داد که بین مؤلفه‌‌‌‌های شهرگرایی و مؤلفه‌‌‌‌های سبک ‌‌‌‌زندگی رابطۀ معنادار و مثبتی وجود دارد؛ به‌‌طوری‌‌که ضریب همبستگی برای الگوی تغذیه ‌‌‌‌324/0، کاربرد فناوری ‌‌‌‌نوین 325/0، تغییر در لباس و پوشاک 275/0، درآمدزایی 117/0، مادی‌‌‌‌گرایی 305/0، تغییر فرهنگی و زبانی 311/0، مُد‌‌‌‌گرایی ‌‌‌‌587/0، مصرف‌‌گرایی 563/0، برخورد با محیط‌‌‌‌زیست 386/0 و نحوۀ استفاده از انرژی و منابع 327/0 است؛ بنابراین اثرات شهرگرایی زمینه را برای تغییر سبک زندگی زنان در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی در روستاهای شهرستان الشتر به‌‌وجود آورده‌‌است.