اثر محلول‌پاشی برگی گلیسین و متانول بر عملکرد و برخی صفات ریخت‌شناسی و فیزیولوژی ذرت علوفه‌ای(Zea mays L.) در سه تاریخ کاشت

نویسندگان

1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

5 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
10.22067/jcesc.2025.92871.1387
چکیده

تاریخ کاشت مناسب از عوامل مهم در تعیین پتانسیل عملکرد گیاهان به‌ویژه ذرت (Zea mays L.) است. کاربرد متانول و گلیسین سبب افزایش رشد گیاه به‌خصوص در کشت­های تأخیری می­شود. بدین منظور، پژوهشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سه قطعه زمین جداگانه در مزرعه پژوهشی مرکز جهاد کشاورزی شهرستان سیمرغ استان مازندران روی ذرت علوفه­ای به‌صورت کشت دوم پس از برداشت برنج (Oryza sativa L.) در سال زراعی 1400-1399 اجرا شد. عامل­‌های پژوهش شامل گلیسین در سه سطح عدم مصرف (شاهد)، 1 و 2 میلی­گرم بر لیتر، متانول در سه سطح عدم مصرف (شاهد)، 10 و 20 درصد حجمی و همچنین سه تاریخ کاشت 15 و 25 مرداد ماه و 4 شهریور ماه بود. نتایج نشان داد که تأخیر در کشت ذرت (4 شهریور) سبب کاهش صفات مورد مطالعه شد و بهترین تاریخ کاشت برای کشت ذرت، 15 مرداد بود. مصرف گلیسین و متانول و همچنین افزایش غلظت آن‌ها، افزایش عملکرد علوفه خشک را رقم زد. بیشترین عملکرد علوفه خشک (19415.59 کیلوگرم در هکتار) مربوط به اثرات متقابل متانول 20 درصد حجمی و گلیسین 2 میلی­‌گرم بر لیتر در تاریخ کاشت 15 مرداد بود. کاربرد متانول و گلیسین تا حدودی سبب کاهش اثرات منفی ناشی از تأخیر کاشت ذرت علوفه‌­ای شد. به‌طورکلی، تأخیر در کشت ذرت پیشنهاد نمی­شود، امّا کاربرد 20 درصد حجمی متانول و گلیسین 2 میلی­گرم بر لیتر برای ذرت علوفه­‌ای به‌­دلیل بهبود کشت تأخیری (4 شهریور ماه) در منطقه مازندران و مناطق مشابه از نظر آب‌و‌هوایی توصیه می‌­شود.