فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر جامعۀ روستایی ایران با چالش‌‌های متعددی از‌جمله کمبود منابع آب، بیکاری و مهاجرت مواجه‌است. اجرای موفق طرح‌‌های منابع طبیعی می‌تواند بخش زیادی از مشکلات پیشِ‌روی روستاییان را برطرف سازد. از‌طرف‌دیگر، اجرای موفقیت‌آمیز این‌گونه طرح‌‌ها مستلزم مشارکت حداکثری مردم محلی در سطوح مختلف آن اعم‌از اجرا، حفظ و نگهداری است. برای جلب مشارکت حداکثری مردم باید عوامل مؤثر بر آن شناسایی و در برنامه‌‌های اجرایی لحاظ شود. این تحقیق با هدف شناسایی رهیافت‌ها و استراتژی‌‌های جلب مشارکت مردمی در اجرای طرح‌‌های منابع طبیعی با استفاده از تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) و مدل راهبردی SWOT انجام شد. معیار‌ها، رهیافت‌ها، نقاط قوّت و ضعف، فرصت‌‌ها و تهدید‌ها به روش دلفی تعیین و اطلاعات لازم به کمک پرسشنامه جمع‌آوری شد. نتایج تحلیل پرسشنامه‌‌ها نشان داد که از بین سه معیار آموزش و آگاهی، اقتصادی– اجتماعی و فردی، معیار اقتصادی- اجتماعی با وزن نهایی 648/0 بیشترین تأثیر را بر جلب مشارکت و پذیرش آن در منطقه دارد و در بین شش سطح مشارکتی موجود، سطح مشارکت در اجرا با وزن نهایی 25/0 به‌عنوان مهم‌ترین و اثرگذارترین سطح مشارکت مردم است. بر‌اساس مدل راهبردی SWOT بهترین استراتژی مشارکتی در منطقه، بهره‌گیری از فرصت‌‌ها با استفاده از نقاط قوّت (اشتغال‌زایی پروژه‌‌ها برای ساکنان و توسعۀ اراضی کشاورزی آبی به‌ترتیب با وزن 82/0 و 78/0) است. بر این اساس استراتژی بهینۀ مدیریتی در رابطه با بحث مشارکت، استراتژی تهاجمی (SO) (بهره‌گیری از فرصت‌‌ها با استفاده از نقاط قوّت) است.