اثر تنش کم آبی بر ویژگی‌های مورفولوژیک و کارآیی مصرف آب دو رقم سویا (Glycine max L.)

نویسندگان
doi
چکیده

به منظور بررسی اثر محدودیت آب بر ویژگی های مورفولوژیک و کارآیی مصرف آب دو رقم سویا، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در سال 1383 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز انجام شد. تیمار­های آبیاری (I 1 ، I 2 ، I 3 وI 4 ) به ترتیب آبیاری پس از  3±60، 3±80 ، 3 ±100 و 3±120 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A) در کرتهای اصلی و دو رقم سویا ( هاک و زان) در کرت های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که رقم هاک برای تکمیل مراحل رشد و نمو خود به GDD (درجه روزهای رشد) کمتری در مقایسه با رقم زان نیاز دارد. گلدهی و رسیدگی برای رقم هاک حدود سه روز زودتر از رقم زان اتفاق افتاد. میانگین ­تعداد شاخه های فرعی در بوته، ارتفاع گیاه، عملکرد­های زیستی و دانه در شرایط آبیاری مطلوب (I 1 ) بیشتر از آبیاری های محدود (I 2 ، I 3 وI 4 )  بود. با تشدید تنش کم آبی همه این صفات کاهش نشان دادند. بالاترین شاخص برداشت در تیمار آبیاری مطلوب (I 1 ) به دست آمد، اما این برتری در مقایسه با سایر سطوح آبیاری از نظر آماری معنی­دار نبود. بنابراین، کاهش آبیاری موجب بهبود کارآیی مصرف آب می­شود. با وجود این، با تشدید تنش کم آبی، حجم آب مصرفی در هر بار آبیاری افزایش و عملکرد دانه کاهش یافت. بر همین اساس به نظر می رسد که آبیاری با حجم کمتر و زمانهای نزدیک به هم برای تولید سویا مناسب­تر است.