مکان‌‌یابی مرکز گردشگری رودخانه‌‌‌‌ای شهرستان شوش با استفاده از مدل تصمیم‌‌گیری تاپسیس (مورد شناسی: رودخانه‌‌‌‌های دز، کرخه و شاوور)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه معماری دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران

2 کارشناس ارشد معماری، گروه معماری دانشگاه صنعتی جندی‌‌شاپور دزفول، دزفول، ایران

3 عضو هیئت علمی گروه معماری دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول، دزفول، ایران

doi
10.22111/gaij.2020.5714
چکیده

رودخانه‌‌‌‌ها از جمله مکان‌‌‌‌هایی هستند که در طول تاریخ همواره مورد توجه بشر بوده‌‌‌‌اند؛ هم به‌عنوان مسیر حمل‌و‌نقل و هم به‌عنوان منبع تأمین غذا، آب شرب و آب مورد‌نیاز در بخش کشاورزی. از طرفی جذابیت‌‌‌‌های ویژۀ طبیعی موجب شده‌است تا رودخانه‌‌‌‌ها به مکان‌‌‌‌هایی درجهت تفریح و گذران اوقات فراغت تبدیل شوند. پتانسیل‌‌‌‌های تفریحی و گردشگری رودخانه‌‌‌‌ها منجر به ایجاد گونه‌‌‌‌ای از گردشگری موسوم‌به «گردشگری رودخانه‌‌‌‌ای» شده‌است. شهرستان شوش، در منطقۀ شمال استان خوزستان با دارا‌بودن سه رود دائمی کرخه، دز و شاوور از‌لحاظ ایجاد و توسعۀ گردشگری رودخانه‌‌‌‌ای دارای موقعیت مناسبی است. با توجه به پراکندگی گردشگران در اطراف این سه رودخانه که موجب آلودگی‌‌‌‌های زیست‌‌‌‌محیطی در این نواحی شده‌‌‌‌‌، در پژوهش حاضر به مکان‌‌‌‌یابی سایت‌‌‌‌های گردشگری رودخانه‌‌‌‌ای در شهرستان شوش پرداخته شده‌است. پژوهش حاضر به روش پیمایشی انجام شده و گردآوری اطلاعات و تعیین معیارهای مکان‌‌‌‌یابی از‌طریق مطالعات کتابخانه‌‌‌‌ای و میدانی با استفاده از توزیع پرسشنامه خبره صورت گرفته‌است. انتخاب سایت‌‌‌‌ها ازطریق تحقیقات میدانی صورت گرفته و از میان نوزده سایت پیشنهادی، چهار سایت با پتانسیل قابل‌قبول برای انجام بررسی‌‌‌‌های مربوط مشخص شده‌‌‌‌اند. به‌منظور وزن‌‌‌‌دهی معیارها از روش آنتروپی شانون و برای تحلیل داده‌‌‌‌ها از مدل تاپسیس بهره گرفته‌شده‌است. چهار سایت انتخابی شامل سایت‌‌‌‌های رداده، شصت‌‌‌‌متری، ناجیان و خماط به‌لحاظ دارابودن شرایط اولیه مانند مساحت کافی، سهولت دسترسی و بهداشت محیط نسبت‌به دیگر سایت‌‌‌‌ها در اولویت بوده و از نظر سایر معیارهای مکان‌‌‌‌یابی در پژوهش حاضر به حیطۀ قیاس و رتبه‌‌‌‌بندی گذاشته شدند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، با توجه به هسته‌های زیستی، فاصله از شهر و تأسیسات شهری، میزان ظرفیت محل درجهت انجام فعالیت‌های تفریحی رودخانه‌ای، محدودۀ ناجیان در ساحل غربی رود کرخه در بهترین وضعیت برای احداث مجموعۀ گردشگری بوده‌است؛ به‌گونه‌‌ای‌که کمترین آسیب را به محیط زیست وارد کرده و از تاب‌آوری محیط نکاهد.