لوازم و پیامدهای متناهی‌بودن جسم طبیعی در حکمت سینوی

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان

2 دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه اصفهان

3 فارغ التحصیل فلسفه و کلام اسلامی، دانشگاه اصفهان

doi
10.22067/epk.2022.74623.1096
چکیده

متناهی‌بودن جسم طبیعی، دارای لوازم و پیامدهایی بر برخی از مسائل فلسفی ابن‌سیناست. باید برای اثبات مسائلی در فلسفۀ سینوی، محدودیت جسم طبیعی اثبات شده باشد. اینکه اثبات کدام مسائل در این فلسفه از لوازم تناهی جسم است و چه پیامدهایی دارد، باید مشخص شود. به‌لحاظ پیشینه، در تحقیقاتی که تاکنون انجام شده، فقط محدودیت جسم و ابعاد آن بررسی شده و به ارتباط تناهی جسم طبیعی با دیگر موضوعات فلسفی ابن‌سینا پرداخته نشده است. برای حل این مسئله که «نتایج متناهی‌بودن جسم در حکمت سینوی چیست؟» به آثار ابن‌سینا و بعضی از شارحان برجسته‌اش مراجعه شده و مسائل طبیعی و مابعدالطبیعی که از لوازم و پیامدهای متناهی‌بودن جسم طبیعی است، استخراج و تبیین شده است.طبق یافته‌های این پژوهش، مسائلی از قبیل عدم جدایی صورت از ماده، اثبات شکل برای جسم، رد خلأ، اثبات محددالجهات، رد تسلسل و اثبات واجب، از نتایج متناهی‌بودن جسم است. نتایج به‌دست‌آمده، لوازم و پیامدهای شگرف و مهم متناهی‌بودن جسم طبیعی بر الهیات و مابعدالطبیعه سینوی را بیان می‌کند.