اثر اندازه ریزغده و کود زیستی فسفاته بر رشد و عملکرد بذری سیب‌زمینی (Solanum tuberosum L.) رقم سانته

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 بخش تحقیقات علوم زراعی-باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران

doi
10.22067/jcesc.2025.93219.1390
چکیده

به‌منظور بررسی اثر اندازه غده و کود زیستی فسفاته بر رشد و عملکرد سیب‌زمینی (Solanum tuberosum L.) رقم سانته، آزمایشی در سال 1401 به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در شهرستان همدان انجام گرفت. عوامل مورد بررسی شامل اندازه غده در سه سطح 15 تا 20، 20 تا 25 و 25 تا 30 میلی‌متر و مصرف کود زیستی فسفاته در سه سطح بدون مصرف کود (شاهد)، مصرف یک بار کودزیستی فسفاته (در زمان کاشت)، مصرف دو بار کود زیستی فسفاته (در زمان کاشت و چهار تا شش برگی) بود. نتایج نشان داد که ریزغده‌های بزرگ‌تر (25-30 میلی‌متر) به‌طور معنی‌داری (p<0.01) عملکرد غده را بهبود بخشیدند، به‌طوری‌که عملکرد غده (28337 کیلوگرم در هکتار) نسبت به ریزغده‌های کوچک‌تر (15-20 میلی‌متر) 63 درصد افزایش یافت. مصرف دو بار کود زیستی فسفاته نیز موجب افزایش شاخص سطح برگ (58/27 درصد)، ماده خشک غده (33.19 درصد) و شاخص برداشت (5.69 درصد) نسبت به شاهد شد. برهم‌کنش این دو عامل نشان داد که ترکیب ریزغده‌های 25-30 میلی‌متر با مصرف دو بار کود زیستی، بالاترین عملکرد غده (31524 کیلوگرم در هکتار) و شاخص برداشت غده (89.03 درصد) را ایجاد کرد. به نظر می‌رسد که این بهبود به‌دلیل افزایش جذب فسفر، توسعه سریع‌تر تاج‌پوشش و انتقال مواد فتوسنتزی به غده‌ها بوده است. یافته‌ها تأکید می‌کنند که استفاده از ریزغده‌های با اندازه مناسب همراه با کود زیستی فسفاته می‌تواند راهکاری مؤثر برای بهبود عملکرد و کاهش مصرف کودهای شیمیایی در کشت سیب‌زمینی باشد.