اثر مصرف تلفیقی کود نیتروژن و جلبک دریایی بر اجزای عملکرد و عملکرد دانه برنج (Oryza sativa L.) رقم هاشمی
نویسندگان
1 گروه کشاورزی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
2 گروه کشاورزی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
3 گروه کشاورزی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران.
4 گروه کشاورزی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
doi
10.22067/jcesc.2024.89365.1346چکیده
کاربرد گسترده کودهای شیمیایی جهت تولید گیاهان زراعی منجر به آسیبهای زیستمحیطی و اقتصادی شده است، درحالیکه تلفیق کودهای شیمیایی با کودهایی از منابع زیستی و آلی، کاهش مصرف کودهای شیمیایی را به دنبال داشته و در راستای منافع زیستمحیطی میباشد. بهمنظور تعیین سطح مناسب کود نیتروژن و محلولپاشی جلبک دریایی بر عملکرد و اجزای عملکرد برنج (Oryza sativa L.) رقم هاشمی، آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سالهای 1399 و 1400 در روستای کیشاکجان و شهرستان رودسر، استان گیلان اجرا شد. عامل اصلی، کود نیتروژن از منبع اوره در پنج سطح (شاهد بدون مصرف کود، 25، 50، 75 و 100 درصد نیتروژن) و عامل فرعی محلولپاشی برگی کود حاوی جلبک دریایی در چهار سطح (شاهد بدون جلبک دریایی، 0.5، یک و 1.5 لیتر در هکتار) بود. نتایج نشان داد که کاربرد سطوح کود نیتروژن و محلولپاشی جلبک دریایی بر ویژگیهای مورد بررسی معنیدار بود. بهطوریکه بیشترین عدد کلروفیل متر (35)، طول خوشه (29.3 سانتیمتر)، وزن هزار دانه (26.3 گرم)، عملکرد شلتوک (4014 کیلوگرم بر هکتار)، عملکرد زیستی (7690.8 کیلوگرم بر هکتار) و شاخص برداشت (59.5 درصد) در کاربرد 75 درصد کود نیتروژن بهدست آمد. افزون بر این، بیشترین مقدار ویژگیهای بیانشده در محلولپاشی کود جلبک دریایی با غلظت یک لیتر در هکتار بهدست آمد که با غلظت 1.5 لیتر تفاوت معنیدار نداشت. نتایج برهمکنش تیمارهای آزمایش نیز نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته (150 سانتیمتر)، تعداد خوشه (29) و تعداد دانه پر (132.4) بهترتیب مربوط به کاربرد 100 درصد کود نیتروژن × یک لیتر در هکتار جلبک و 75 درصد کود نیتروژن × یک لیتر در هکتار جلبک بود. کمترین تعداد دانه پوک (4.2) و درصد پوکی دانه (3.5) بهترتیب برای کاربرد 75 درصد کود نیتروژن × عدم مصرف کود جلبک و 75 درصد کود نیتروژن × یک لیتر در هکتار کود جلبک ثبت شد. در مجموع، محلولپاشی یک لیتر در هکتار جلبک و استفاده از 50 و 75 درصد کود نیتروژن جهت افزایش عملکرد و اجزای عملکرد رقم هاشمی در منطقه مورد مطالعه تیمار برتر بود.