روشهای ترویج مشهورات از نگاه فارابی و ابنسینا
نویسندگان
1 دانشگاه الزهرا(س)
2 دانشگاه تهران
doi
10.22067/epk.2022.43479.0چکیده
پژوهش حاضر ناظر به نقش محوری مشهورات در ایجاد وحدت و سوق جوامع به سمت سعادت یا شقاوت، به جستوجو در باب اقسام روشهای ترویج مشهورات در آثار فارابی و ابنسینا پرداخته است. علیرغم عدم تصریح فارابی و ابنسینا به روشهای ترویج مشهورات، میتوان بر اساس ملاکی که از تأمل در آثار فارابی مبنی بر ایجاد انگیزه در افراد به سوی انجام افعال به دست آمده است، روشهایی را برای ترویج مشهورات در آثار آنها استنباط کرد. یک قسم از این روشهای ترویج مربوط به حوزه تعلیم میشود که شامل طریق تخیلی و اقناعی است و قسم دیگر مربوط به حوزه تأدیب است که شامل اقاویل اقناعی و انفعالی میشود. اقسام دیگر شامل تخیل و آثار آن، مقاربت با آرای مشهوره دیگر، قوای نفسانی، قانون و شریعت، فرا گرفتن از زمان خردسالی، صناعت خطابه و جدل و عادات میشود. حاصل تأمل در هر یک از این روشهای ترویج مشهورات این است که روشهای ترویج میان این دو فیلسوف مکمل یکدیگر محسوب میشوند و روشهای ترویج مشهورات از لوازم عوامل مشهورات هستند و عکسالعمل اکثر افراد در قبال مشهورات گسترش یافته بهوسیله این روشها، اقبال و در برخی، اکراه است.
