پایش سیلابهای واریزهای-یخچالی با استفاده از اینترفرومتری راداری مطالعه موردی: سیلاب مرداد 1401 اشترانکوه، تکنیک ردیابی و پایش جابجاشدگی ها
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران
2 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران
3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22059/jphgr.2023.355408.1007750چکیده
پایش عملکرد و تغییرات محیطی ناشی از سیلابهای واریزهای در برنامهریزی و مدیریت آمایش سرزمین نقش مهمی دارد. بارشهای مونسونی تابستان 1401 در مناطق وسیعی از ایران به وقوع پیوست که در اشترانکوه سبب ایجاد سیلابی واریزهای-یخچالی شد. همچنین تغییرات مورفولوژیکی قابلتوجهی بر مهمترین رودخانه این منطقه (کمندان) داشت و به تأسیسات انتقال آب شهرهای ازنا و الیگودرز آسیب وارد شد. امروزه روشهای راداری در مطالعه ابعاد کیفی و کمی جریانهای واریزهای، با دقتی بالا و هزینهای کم مؤثر هستند، این پژوهش نیز جهت ردیابی منشأ رسوبات واریزهای - یخچالی از روشهای راداری و دادههای Sentinel-1 و شاخص (NDSI) برای ارزیابی تأثیر ذوب ناگهانی برف در برفچالهای منطقه استفاده کرده است. نتایج بیانگر ذوب ناگهانی برفچالهای منطقه به دلیل بارش مونسونی بود که در ایجاد سیلاب واریزهای-یخچالی نقش مهمی را ایفا کرده بود. این جریان با گذر از درههای یخچالی این منطقه، رسوبات و بقایای گیاهی این ناحیه را بر روی تأسیسات انتقال آب منتقل و خسارتهای زیادی به آنها وارد کرده بودند. تحلیل راداری پهنههای آبی نیز نشان دادند که سد کمندان قبل از مرحله آبگیری، با جذب سیلاب در خود، مانع از ورود آسیبهای جدیتر به مناطق پاییندست شده است.