ارزیابی کاربرد باکتریهای اسید لاکتیک در حذف فلزات سنگین از محلولهای آبی و سبزیجات برگدار خوراکی
نویسندگان
1 پژوهشکده کشاورزی، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران
2 مؤسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، اداره کل آزمایشگاههای مرجع کنترل غذا و دارو، سازمان غذا و دارو، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران و دانشیار گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده تغذیه و رژیمشناسی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران، تهران، ایران
4 گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده داروسازی، علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
5 گروه سمشناسی و داروشناسی، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران، تهران، ایران
doi
10.22067/ifstrj.2023.79869.1220چکیده
آلودگی محیطزیست به فلزات سنگین، امروزه به یکی از مشکلات بزرگ زیستمحیطی تبدیل شده است. در همین راستا، هدف از انجام این مطالعه بررسی توانایی جذب فعال و غیر فعال فلزات سنگین توسط تعدادی از سویههای LAB در محیط آزمایشگاهی (محلول آبی) و ماده غذایی (سبزیجات برگدار خوراکی) بود. نتایج مرحله آزمایشگاهی نشان داد که بطور کلی راندمان حذف فلزات سنگین توسط باکتریهای LAB در حالت غیر فعال و کشتهشده بطور قابل توجهی بالاتر از حالت فعال این باکتریها بود بطوریکه بیشترین درصد جذب غیرفعال فلز سرب، کادمیوم و نیکل بهترتیب برابر 01/90، 98/81 و 56/86 % بود که بهترتیب توسط سویههای غیرفعال L. casei، L. plantarum و Ent. Facium صورت گرفت. در بین سویههای زنده نیز باکتری Ent. Facium بالاترین توانایی جذب فعال در محلول آبی را نشان داد. مشاهدات میکروسکوپ الکترونی تأیید کرد که بخش عمده این فلزات سمی با تجمع و اتصال در سطح سلول باکتری بهطور قابل توجهی به سطح سلولهای زنده آسیب میرساند ولی تأثیر چندانی بر ساختار سطح سلولی باکتریهای کشته شده ندارد. ترکیبی از سه سویه باکتریایی در مقایسه با حالت تکی این باکتریها اثر همافزایی بر روی خواص اتصال فلزات سمی داشت بطوریکه هم در حالت فعال و هم غیر فعال در مدت زمان کمتر از 15 دقیقه 99-90 درصد فلزات سنگین از سبزیجات برگدار خوراکی حذف شدند. نتایج این تحقیق بطور کلی نشان داد ظرفیت اتصال توده مرده بطور قابل توجهی بالا بوده و امکان دفع و استفاده مجدد از زیستتوده در صورت جذب زیستی وجود دارد.