ساز و کار تعیین نرخ سود بانکی در نظام پولی و بانکداری جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 مدیر دفتر مدلسازی اقتصاد ایران، دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق (ع)
2 عضو هیأت علمی(دانشیار) و مدیر گروه اقتصاد سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)
doi
10.22096/esp.2021.129920.1368چکیده
هدف این مقاله طراحی سازوکار شکلگیری نرخ سود در نظام بانکداری ایران بر پایه اصول شریعت است؛ به گونهای که کارایی تخصیصی در نظام بانکی را تضمین کند. برای این منظور بر اساس روش تحلیلی- فقهی، سازوکار تعیین نرخ سود بانکی در چارچوب قیمتگذاری از منظر فقهای عظام و اقتصاد اسلامی مورد بررسی قرار میگیرد. بر اساس نتایج به دست آمده از مبانی فقهی در شرایط طبیعی قیمتگذاری و تعیین دستوری نرخ سود بانکی ممنوع و خلاف اصول شریعت است. با توجه به نتایج مطالعات فقهی-اقتصادی، چارچوب شکلگیری نرخ سود بر پایه مبانی حق و عدل و در قالب بازار بین بانکی داراییمحور طراحی شده است. در این چارچوب بانک مرکزی کریدور نرخ سود را تعیین و بانکها بر پایه عقود اسلامی از طریق انتشار اوراق و عرضه آن در بازار بین بانکی به تأمین مالی کوتاهمدت و بلندمدت بنگاهها اقدام مینمایند. نرخ سود اوراق منتظره بر اساس بازدهی در بخش واقعی اقتصاد و نرخ سود بازار بین بانکی بر اساس مبادلات اوراق در بازار تعیین میگردد.