فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی اثر کاربرد‌ عناصر ریزمغذی (کلات آهن شش در هزار، کلات روی چهار در هزار و محلول‌پاشی آب به‌عنوان شاهد) به‌صورت محلول‌پاشی در مراحل مختلف رشد (پنجه‌زنی، ساقه‌دهی و پر شدن دانه) بر ویژگی‌های کمّی و کیفی دانه دو رقم گندم دیم (Triticum aestivum L.) (آسمان و پایا)، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی سال زراعی 1402-1401 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گنبد اجرا شد. در این بررسی، صفات عملکرد دانه، شاخص برداشت، تعداد سنبلچه در سنبله، غلظت روی، آهن، پروتئین دانه و میزان رنگیزه‌های فتوسنتزی برگ مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر رقم بر عملکرد دانه و شاخص برداشت و تعداد سنبلچه در سنبله و میزان کلروفیل و کاروتنوئیدها معنی‌دار بود. تیمار محلول‌پاشی آهن و روی سبب افزایش معنی‌دار غلظت آهن و روی دانه نسبت به شاهد شد، امّا بر عملکرد دانه، شاخص برداشت، درصد پروتئین دانه و رنگیزه‌های کلروفیل تفاوت معنی‌داری نداشت. اثر متقابل تیمار‌های رقم × زمان محلول‌پاشی بر عملکرد دانه معنی‌دار بود. بیشترین مقدارعملکرد دانه با کاربرد عناصر ریزمغذی در مرحله ساقه‌دهی رقم پایا با میانگین 730 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. در مجموع، می‌توان چنین استنباط نمود که کاربرد روی و آهن در شرایط اقلیمی منطقه به‌علت اختلال در سنتز کلروفیل و پروتئین‌سازی ناشی از خشکسالی به‌وجود‌آمده بر افزایش عملکرد گندم دیم مؤثر نبوده، امّا سبب افزایش غلظت آهن و روی دانه شد و ممکن است یک راهبرد امیدوار‌کننده برای بهبود امنیت غذایی و مقابله با کمبود عناصر ریزمغذی در انسان باشد.