شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر بازآفرینی پایدار شهری با رویکرد آینده‌پژوهی (مورد شناسی: بافت ناکارآمد شهر یزد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22111/gaij.2020.5332
چکیده

توسعۀ سریع شهرنشینی در نتیجۀ انقلاب صنعتی و پیشرفت‌‌های تکنولوژیکی، تأثیرات قابلِ‌توجهی بر بافت‌‌های شهری بر جای گذاشته و موجب برهم‌خوردن تعادل‌‌های اجتماعی و محیطی و درنتیجه پدیدارشدن بافت‌های ناکارآمد شهری شده‌است. رویکرد بازآفرینی پایدار شهری با سیاست یکپارچه، جامع‌نگر و عملیاتی با ایجاد تغییرات مثبت و پایدار باعث بهبود و ارتقای کیفی بافت‌های ناکارآمد شهری با اهداف یکپارچۀ کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی می‌شود. رویکرد آینده‌پژوهی، درجهت رسیدن به توسعۀ پایدار و مواجهه با مشکلات آیندۀ شهرهاست. این رویکرد، به‌عنوان شیوه و روش‌شناختی با درنظرگرفتن وضعیت گذشته و حال، چشم‌انداز آینده را برای ما روشن می‌کند. هدف این مقاله، شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر بازآفرینی پایدار ناکارآمد شهر یزد در افق 1414 است. بر این مبنا روش این پژوهش، ازنظر هدف، کاربردی و به لحاظ روش، ترکیبی از روش‌های اسنادی و پیمایشی و از نظر ماهیت، براساس روش‌های جدید آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی است و به‌منظور تجزیه‌و‌تحلیل متغیرها، از ترکیبی از مدل‌های کمّی و کیفی همچون تحلیل ساختاری میک‌مک و روش دلفی انجام گرفته‌است. یافته‌ها نشان داد که عوامل کلیدی مؤثر بر آیندۀ بازآفرینی شهر یزد در افق 1414 شامل «تحریم‌های بین‌المللی»، «نهادهای اجتماعی و مدنی»، «تورم»، « نهادهای موازی در اغلب بخش‌های حاکمیتی»، «تمرکز اداره‌ها و مراکز دولتی در پایتخت»، «عملکرد دستگاه‌های نظارتی و بازرسی»، «سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی»، «فناوری‌های نوین»، «بحران نظام اداری» و « بحران مالی» است.