ابنتیمیه علیه ابنتیمیه: تدابیر تناقضآفرین
نویسندگان
1 دانش آموختۀ دکتری مبانی حقوق و فقه، دانشگاه سمنان
doi
10.22067/epk.2022.75873.1114چکیده
یکی از ویژگیهای مهم بسیاری از آثار ابنتیمیه، جدلیبودن آنهاست؛ بدین معنا که او این آثار را در سیاق مجادلات شدید کلامی یا فقهی علیه مخالفان خود تألیف کرده است. ابنتیمیه در این مجادلات، استدلالاتی را به کار گرفته است تا مخالفان خود را منکوب کند. مسألهی تحقیق این است که این استدلالات، گاه میتواند به تدابیری علیه خود ابنتیمیه بدل شود و برخی از اساسیترین بنیادهای فکری او را گرفتار تناقض کند. روش تحقیق ما در این نوشتار، چنان است که یک الگوی مطالعات تطبیقی را در آثار ابنتیمیه پیگیری میکنیم و چهار نمونه از این استدلالات جدلی ابنتیمیه علیه مخالفانش را مورد بررسی قرار میدهیم: جدال با مسیحیان بر سر سنت شفاهیشان، مسألۀ جدال با فقهای اهل سنت بر سر موضوع و مصادیق اجماع، جرح و تعدیل ابوحنیفه و بالاخره مسألۀ مجازات بدعتگذاران. نهایتاً به مثابه یافتههای تحقیق، تناقضات ابنتیمیه در برخی مسائلی که وی بر سر آنها جدل کرده است را نشان خواهیم داد.