مدل دادهبنیاد استعدادیابی دانشآموزان مستعد شغل معلمی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران
3 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران
doi
10.48310/pma.2023.3118چکیده
هدف پژوهش حاضر ارائة مدل استعدادیابی دانشآموزان مستعد شغل معلمی در مدارس دورة دوم متوسطه با استفاده از روش کیفی دادهبنیاد است. نمونة پژوهش به روش نمونهگیری هدفمند از نوع قضاوتی انتخاب شد، و دادهها با مصاحبه در نفر 19ام به اشباع نظری رسید. دادهها به روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرمافزار تحلیل دادههای کیفی مکسکیودا طی سه مرحلة کدگذاری اولیه، ثانویه و مفهومی تحلیل شد. بر اساس یافتههای پژوهش، شرایط علّی مدل استعدادیابی مشتمل بر 21 کد ثانویه با سه مفهوم شامل ابعاد شخصیتی، مهارتها و تمایلات متناظر شد. برای مقولة زمینهای 12 کد ثانویة متناظر با مفاهیم نارساییهای قانونی، مدیریتی، اجرایی و سیاسی استخراج شد. مقوله محوری استعدادیابی دانشآموزان با کدهای ثانویة مدیریت دانش، اثربخشی، رضایت شغلی و بهرهوری مشخص شد. مؤلفههای مداخلهگر با مفاهیم ارزشهای ملی، سیاستزدگی، مدیریت ناصحیح استعدادها، فرهنگ ملی، تحریم اقتصادی ایران، شرایط سیاسی داخلی، فرهنگ و شرایط خانواده تبیین شد. راهبردها به دو بخش بلندمدت (اصلاح سبک مدیریتی، مدیریت استعداد، مدیریت استراتژیک، دگرگونی فرهنگی و اصلاحات ساختاری) و کوتاهمدت (اصلاح نظام جذب و استخدام، سیاستهای تشویقی و ارزیابی عملکرد) دستهبندی شد. در نهایت پیامدهای مدل استعدادیابی از طریق 8 کد ثانویه در چهار بعد توسعة اجتماعی، توسعة فردی، موازنة میان آموزش و پرورش و ارتقای جایگاه معلمی ارائه شد. استدلال نظری، در کنار تحلیل چندسطحی پیامدهای استعدادیابی در بافت آموزش و پرورش در تصمیمگیری بهینه در تمامی سطوح و دستیابی به اهداف سازمانی کمک میکند.