بررسی و ارزیابی وضعیت توزیع جغرافیایی اماکن ورزشی شهر ایرانشهر با رویکرد ارتقاء سلامت جسمانی زنان

نویسندگان

1 دکتری ژئومورفولوژی ، عضو هیأت علمی گروه جغرافیا دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد تربیت بدنی،عضو هیأت علمی دانشگاه ولایت ایرانشهر

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران،ایران

doi
10.22111/gaij.2020.5341
چکیده

نحوۀ پراکنش فضاهای ورزشی در مناطق مختلف شهر می‌‌تواند در الگوی مطلوب و کارایی عملکردی شهر تأثیر مستقیم داشته باشد؛ از سوی دیگر، توزیع مناسب کاربری ورزشی باعث افزایش قدرت انتخاب و استفاده از فضاهای ورزشی می‌‌شود و د‌رنتیجه مطلوبیت زندگی افزایش می‌‌‌‌یابد. با توجه به نقش بنیادی زنان در افزایش بهره‌‌‌‌وری و توسعۀ اجتماعی و اقتصادی کشور، حضور زنان در فعالیت‌‌‌‌های ورزشی اهمیت بیشتری پیدا می‌‌‌‌کند. ﺷﻬﺮ ایرانشهر با ﺳﺮانۀ فضای ورزشی 28/0 ﻣﺘﺮﻣﺮﺑﻊ ﺑﺮای ﻫﺮ ﻧﻔﺮ، از ﺗﻮزﻳﻊ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻓﻀﺎی ورزشی ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺖ؛ به‌‌‌‌طوری‌‌‌‌که تفاضل ﺳرانۀ فضای ورزشی بین وضع موجود و استاندارد سرانه در ایران و جهان به‌ترتیب 33/0 و 72/1 مترمربع است. این ﺗﺤﻘﻴﻖ با ارائۀ اﻟﮕﻮی ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﻪ‌دﻧﺒﺎل اﺳﺘﻘﺮار و ﺗﻮزﻳﻊ ﺑﻬﻴنۀ فضاهای ورزشی اﻳﻦ ﺷﻬر است. اطلاعات مورد‌نیاز اﻳﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻛﻪ به روش ﺗﻮﺻﻴﻔﻲ- ﺗﺤﻠﻴﻠﻲ و از نوع کاربردی است، به‌‌‌‌صورت میدانی و کتابخانه‌‌‌‌ای جمع‌‌‌‌آوری شد و با استفاده از آن‌ها، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ توزیع اماکن ورزشی ﺷﻬﺮ ایرانشهر ﺑﺮرﺳﻲ و ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺷﺪه و ﺿﻤﻦ ﺗﺮﺳﻴﻢ وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد، ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ وﺿﻊ ﻣﻄﻠﻮب آن ﺑﺎ ﻣﻜﺎن‌‌‌‌یاﺑﻲ فضاهای جدید ورزشی اراﺋﻪ شده‌‌است. ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻈﻮر اﺑﺘﺪا ﻣﻌﻴﺎرﻫﺎی ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار در مکان‌‌‌‌یاﺑﻲ فضاهای ورزشی ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ و پس از گردآوری اطلاعات و آماده‌‌‌‌سازی لایه‌‌‌‌های مربوط به هر معیار، نقشه‌‌‌‌های فاکتور فازی تهیه شد. لایه‌‌‌‌های اطلاعاتی بر مبنای مدل‌‌‌‌های هم‌‌‌‌پوشانی فازی با یکدیگر تلفیق و در‌نهایت از ترکیب نتایج حاصل از این مرحله، گزینه‌‌‌‌هایی به‌عنوان مکان مطلوب پیشنهاد شد که به 5 طبقۀ بسیارمناسب تا بسیار نامناسب تقسیم‌‌‌‌بندی شد. مناسب‌‌‌‌ترین مکان برای ساخت اماکن ورزشی شامل بخش وسیعی از شمال محلۀ زکریای رازی، مرکز محلۀ 3 شهری، قسمتی زیادی از مرکز 4 شهری، جنوب مرکز فردوسی، مرکز 5 شهری و بخشی از مرکز زیباشهر است. بر‌اساس وسعت، مناطق بسیارمناسب معادل 16/20 درصد و مناطق بسیارنامناسب معادل 59/19 درصد از کل فضای شهر است.