ارزیابی اثر روش آبیاری و زمان مصرف علفکش تریفلورالین بر جمعیت علفهای هرز، اجزای عملکرد و عملکرد زیره سبز (Cuminum cyminum L.)
نویسندگان
1 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران
3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22067/jcesc.2024.87520.1318چکیده
علفهای هرز بهعنوان یکی از عوامل اصلی محدودکننده تولید زیره سبز شناخته شدهاند. بنابراین، بهمنظور ارزیابی اثر روش مدیریت علفهای هرز و نوع آبیاری بر کنترل علفهای هرز زیره سبز آزمایشی بهصورت کرت خردشده بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1401-1400 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی بردسیر، دانشگاه شهید باهنر کرمان انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل نوع آبیاری در دو سطح (غرقاب و بارانی) و مدیریت علفهای هرز در هفت سطح (وجین دستی علفهای هرز، زمان مصرف علفکش تریفلورالین در شش سطح شامل عدم مصرف، مصرف در 3، 7، 14 و 21 روز قبل از کاشت زیره سبز) بودند. نوع آبیاری بر تراکم و وزن خشک علفهای هرز، تعداد چتر در گیاه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، درصد اسانس، عملکرد اسانس و کارآیی مصرف آب در سطح یک درصد و شاخص برداشت در سطح پنج درصد اثر معنیداری نشان داد. نوع مدیریت علفهای هرز بر تراکم و وزن خشک علفهای هرز، تعداد بوته سبزشده، ارتفاع گیاه، تعداد چتر در گیاه، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه، عملکرد اسانس و کارآیی مصرف آب در سطح احتمال یک درصد و شاخص برداشت در سطح احتمال پنج درصد اثر معنیداری نشان داد. برهمکنش نوع آبیاری و مدیریت علفهای هرز بر تراکم و وزن خشک علفهای هرز، درصد اسانس و عملکرد اسانس در سطح یک درصد و عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه در سطح پنج درصد اثر معنیداری را نشان داد. نتایج این آزمایش نشان داد که آبیاری بارانی شرایط بهتری از نظر کنترل علف هرز و همچنین عملکرد دانه و اسانس زیره سبز نسبت به آبیاری غرقابی داشت. در بین تیمارهای علفکشی، کاربرد تریفلورالین سه روز قبل از کاشت نتیجه بهتری بر کنترل علفهای هرز داشت. با افزایش فاصله کاشت زیره سبز از زمان مصرف علفکش، با وجود افزایش وزن خشک و تراکم علف هرز، عملکرد دانه و اسانس زیره سبز بهترتیب حدود 35 و 66 درصد بهبود یافت. در هردو شرایط آبیاری، وجین دستی علف هرز و تیمار کاشت زیره سبز پس از 21 روز مصرف علفکش بیشترین عملکرد دانه و اسانس را دارا بودند.