بررسی عوامل مؤثر بر مکانگزینی هتلها و بازتابهای فضایی آن در منطقۀ شهری (مورد شناسی: شهر بندرانزلی)
نویسندگان
1 دانشجو دکترا جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه خوارزمی
2 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تهران
doi
10.22111/gaij.2019.5000چکیده
مناطق ساحلی از پربارترین و پویاترین نقاط و بستر فعالیتهای عظیم گردشگری شهری در جهان به شمار میروند. منابع ارزشمند و متنوع، این مناطق را به یکی از حساسترین و ارزشمندترین مناطق موردتوجه سرمایهگذاران گردشگری تبدیل کرده است؛ بهگونهای که در این مناطق، سرمایهگذاری در ساخت محیطهای انسانساخت بهخصوص در زمینۀ خدمات گردشگری بهسرعت رشد کرده است. در سه دهۀ اخیر رشد خدمات اقامت گردشگران بهویژه هتلها به گونه بوده است که فضای شهرهای ساحلی را دچار مسائل رقابتی مکانی- فضایی گستردهای کرده است. در دهههای اخیر، در کشور ایران این مسأله در مناطق شمالی نمود بیشتری داشته است و رقابت سرمایهداران در مکانگزینی هتلها چالشهای فضایی-مکانی را به همراه داشته؛ به صورتی که عوامل شخصی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و... بر این مسأله مؤثر واقع شده است. به همین منظور در این مقاله به بررسی عوامل مؤثر بر مکانگزینی هتلهای شهر ساحلی بندر انزلی و بازتابهای فضای آنها با استفاده از مدل جدید چند متغیره گرافیکی CO-PLOT و GIS پرداخته شده است. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی که اطلاعات موردنیاز این تحقیق از طریق پرسشنامه و مصاحبه از جامعۀ آماری مالکان هتلها شامل سرمایهگذاران، شرکا، مدیران و سرپرستان هتلهای شهر ساحلی انزلی جمعآوری شده است؛ در مرحلۀ اول عوامل مؤثر در گزینش مکانی هتلها و رتبهبندی این عوامل درجهت شناسایی مدل تجربی چند متغیره با ارائه نقشه گراف به کمک نرمافزار CO-PLOT مورد بررسی قرار گرفته است و در مرحلۀ بعد با کمک مدلهای مکان مرکزی الگوی فضایی پراکنش انواع هتلهای شهر انزلی با تحلیل اولویتهای عوامل مؤثر چند متغیره -مدل تجربی- در نرمافزار GIS ارزیابی شده است. نتایج تحقیق نشان داده است که از بین مدلهای نظری مکان مرکزی و مدلهای تجربی چند متغیره مکانگزینی هتلها روابط خاصی وجود دارد. بهگونهای که تحت تأثیر عوامل چند متغیره تجربی مؤثر بر مکانگزینی هتلها –مانند عامل اقتصادی، دسترسی، قوانین و مقررات، خصوصیات فیزیکی سایت، ویژگی اجتماعی و فرهنگی، همسایگی و همجواری، عوامل مستقل- الگوهای پراکنش فضای خطی، متمرکز و شعاعی در زونهای مختلف شهر ساحلی بندر انزلی شکل گرفته است.