فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور بررسی تاثیر باکتری‌های محرک رشد و نانو ذرات بر سهم انتقال ماده خشک و فتوسنتز جاری در عملکرد دانه تریتیکاله در رژیم‌های مختلف آبیاری، آزمایشی به‌صورت اسپلیت‌پلات فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1400 اجرا شد. رژیم‌های مختلف آبیاری در سه سطح (آبیاری کامل به‌عنوان شاهد، قطع آبیاری در 50 درصد مراحل آبستنی و سنبله‌دهی به‌ترتیب به‌عنوان محدودیت شدید و ملایم آبی معادل کد 43 و 55 مقیاس BBCH) در کرت‌های اصلی قرار داده شدند و ترکیبی از کاربرد کودهای زیستی در چهار سطح (عدم کاربرد به‌عنوان شاهد، کاربرد آزوسپریلوم، سودوموناس و کاربرد توام آزوسپریلوم و سودوموناس) و محلول‌پاشی نانوذرات در چهار سطح (محلول‌پاشی با آب به‌عنوان شاهد، محلول‌پاشی یک گرم در لیتر نانو اکسید آهن، محلول‌پاشی 50 میلی‌گرم در لیتر نانوسیلیکون و محلول‌پاشی توام نانواکسید آهن و نانوسیلیکون) به‌صورت فاکتوریل در کرت‌های فرعی قرار داده شدند. نتایج نشان داد که مصرف توام باکتری‌های محرک رشد و نانوذرات در شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی، موجب کاهش درصد انتقال ماده خشک از ساقه (22.75%) و اندام هوایی (21.36%) و سهم این فرآیندها در عملکرد دانه (به‌ترتیب 58.29 و 56.24%) نسبت به شرایط عدم کاربرد باکتری‌های محرک رشد و نانوذرات در همین سطح از سطوح آبیاری شد. همچنین کاربرد توام باکتری‌های محرک رشد در شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی، حجم ریشه (44.68%)، فتوسنتز جاری (48.63%)، سهم فتوسنتز جاری در عملکرد دانه (15.63%)، شاخص سطح برگ (32.82%) و عملکرد دانه (28.58%) را نسبت به عدم کاربرد باکتری‌های محرک رشد و نانوذرات تحت شرایط قطع آبیاری در مرحله آبستنی افزایش داد. براساس نتایج این آزمایش به‌نظر می‌رسد کاربرد باکتری‌های محرک رشد و نانوذرات می‌تواند به‌عنوان یک فاکتور مدیریتی مناسب برای افزایش عملکرد تریتیکاله در شرایط محدودیت آبی مدنظر باشد.