ارزیابی خصوصیات زراعی و عملکرد توده‌های مختلف بالنگوی شهری (Lallemantia iberica Fisch. et Mey) جمع‌آوری‌شده از مناطق مختلف کشور ایران

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز; تبریز، ایران

2 گروه اکوفیزولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

5 گروه به‌نژادی و بیوتکنولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22067/jcesc.2024.85893.1283
چکیده

به‌منظور ارزیابی و بررسی خصوصیات زراعی و عملکرد 49 توده بالنگوی شهری انتخابی از مناطق مختلف کشور، آزمایشی در قالب طرح لاتیس مربع ساده 7×7 با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در سال 1399 و 1400 اجرا گردید. در مقایسه میانگین صفات، برترین اکوتیپ‌ها از لحاظ عملکرد به‌ترتیب اکوتیپ‌های توده محلی کلوانق 10 و 15، توده محلی تبریز 3 و 4 و توده محلی اهر 1 بودند. تجزیه‌های همبستگی ساده، رگرسیون گام‌به‌گام و علیت نشان داد که صفات زیست‌توده، تعداد دانه در بوته، تعداد دانه در کپسول و وزن هزاردانه مهم‌ترین اجزای مؤثر بر افزایش عملکرد دانه هستند. با انجام تجزیه به مؤلفه‌ها، چهار مؤلفه اول 80.44 درصد تغییرات مربوط به صفات اولیه را توجیه کردند. اکوتیپ‌های توده بومی کلوانق 10، توده بومی تبریز 3 و توده بومی تبریز 4 به‌ترتیب 1661، 1464 و 1404 کیلوگرم در هکتار عملکرد دانه و به‌ترتیب 3848، 4119 و 4581 کیلوگرم در هکتار زیست‌توده تولید نمودند و در اکثر صفات مرتبط با عملکرد اقتصادی برتر بودند. این اکوتیپ‌ها می‌توانند به‌عنوان مناسب‌ترین اکوتیپ‌های بالنگوی شهری برای استفاده در شرایط آب‌و‌هوایی منطقه و شرایط مشابه این آب‌و‌هوا در کشور برای کشت‌های بعدی به کشاورزان توصیه نمود.