فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یاردانگ‌ها به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین اشکال مورفولوژیکی در مناطق بیابانی شناخته می‌شوند و معمولاً به‌صورت تپه‌های فرسایش‌یافته‌ای مشاهده می‌شوند که توسط فرورفتگی‌های U شکل و با مجموعه‌ای از راهروها و پشته‌های ناهموار از یکدیگر تفکیک می‌شوند. بررسی ویژگی‌های مورفومتریک این سازه‌های زمین‌شناختی برای شناسایی شاخص‌های ژئومورفولوژیکی آن‌ها اهمیت بالایی دارد. در این پژوهش، یاردانگ‌های بیابان لوت ایران با یاردانگ‌های منطقه آئولیس در مریخ مقایسه شده‌اند. برای تحلیل یاردانگ‌های بیابان لوت، از تصاویر ماهواره‌ای لندست استفاده شده و داده‌های مربوط به فرکانس، سرعت و شدت بادهای غالب با استفاده از نرم‌افزار Global Mapper ارزیابی گردیده است. همچنین، برای مدل‌سازی مراحل تکامل یاردانگ‌ها و بازسازی سه‌بعدی آن‌ها، از نرم‌افزار Rhino و پلاگین Grasshopper بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان داد که یاردانگ‌های هر دو منطقه، تحت تأثیر فرسایش بادی، دارای ساختارهای تیز و باریک با شیارهای موازی هستند. علاوه بر این، جهت کشیدگی یاردانگ‌ها و دالان‌های میان آن‌ها در هر دو منطقه، شمال غربی - جنوب شرقی است. همچنین، یافته‌ها نشان داد که یاردانگ‌های بیابان لوت عمدتاً در مرحله بلوغ قرار دارند، درحالی‌که در آئولیس مریخ، یاردانگ‌های غالب از نوع "پشت‌ماهی" یا "گوژپشتی" بوده و در طبقه یاردانگ‌های میان‌سال دسته‌بندی می‌شوند. این تفاوت نشان می‌دهد که یاردانگ‌های منطقه آئولیس مریخ احتمالاً قدمت بیشتری نسبت به یاردانگ‌های بیابان لوت دارند.