ارزیابی اثرات کاربرد سطوح نیتروژن در شرایط تنش خشکی بر خصوصیات فیزیولوژیکی و عملکرد کوشیا (Kochia scoparia) در کشاورزی شورزیست
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jcesc.2021.68928.1037چکیده
مقاومت بالای کوشیا به شوری خاک و آب موجب شده تا کشت گیاه در مناطق شور مورد توجه قرار گیرد. برای کاهش اثرات منفی شوری و تحریک رشد گیاه کاربرد اسید هیومیک و نیتروژن میتواند مفید واقع گردد. از این رو آزمایشی بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقات شوری دانشگاه فردوسی در سال 1394 انجام شد. کرتهای اصلی شامل تنش خشکی بهصورت قطع چهار هفتهای آبیاری در سه سطح شاهد (آبیاری تا انتهای فصل رشد)، بعد از استقرار (50 روز بعد از کشت)، آغاز گلدهی (71 روز پس از کشت) و اواخر گلدهی (82 روز پس از کشت) و کرتهای فرعی شامل مصرف نیتروژن در سه سطح صفر، 100 و 200 کیلوگرم در هکتار از منبع کود اوره بود. سطح بهینه اسید هیومیک (2 در هزار) بهصورت بذر مال در زمان کشت برای تمامی تیمارها انجام شد. تاثیر منفی تنش خشکی در مراحل اولیه رشد رویشی نسبت به تنش انتهای فصل بیشتر بود و از طریق کاهش غلظت کلروفیل a، غلظت کارتنوئیدها و درصد رطوبت نسبی برگ سبب کاهش عملکرد دانه کوشیا شد. تیمارهای تلفیقشده با سطح 100 کیلوگرم در هکتار نیتروژن از طریق افزایش غلظت فنل کل، غلظت کربوهیدرات محلول، ظرفیت مهار رادیکال آزاد DPPH سبب بهبود رنگیزههای فتوسنتزی و در نهایت عملکرد دانه کوشیا گردید. مناسبترین تیمار برای زراعت کوشیا در شرایط تنش خشکی و منبع آب شور مورد استفاده، روش تلفیقی بذر مال اسید هیومیک با 100 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن بود.