فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده بهینه از نهاده‌های شیمیایی یکی از راهکارهای اساسی به‌منظور حفظ میزان تولید و کاهش آلودگی‌های زیست محیطی است. در همین راستا، هدف از این پژوهش بهینه‌سازی مصرف کودهای نیتروژن و فسفر به‌همراه کود دامی در تولید ذرت علوفه‌ای می‌باشد. برای این منظور آزمایشی در قالب طرح باکس-بنکن طراحی طی دو سال زراعی 96-1395 و 97-1396 در مزرعه‌ای در شهرستان ساوجبلاغ استان البرز به‌اجرا درآمد. عامل‌های آزمایشی بر اساس سطوح بالا و پایین تیمارها انتخاب و در مجموع 15 ترکیب تیماری (کود نیتروژن از صفر تا 300 کیلوگرم در هکتار؛ کود فسفر از صفر تا 150 کیلوگرم در هکتار و کود دامی از صفر تا 40 تن در هکتار) مورد مقایسه قرار گرفتند. در این مطالعه از مدل رگرسیونی درجه دو برای برآورد مقادیر متغیرهای پاسخ استفاده شد. نتایج ارزیابی مدل رگرسیونی نشان داد که مدل از دقت کافی برای پیش‌بینی صفات مورد بررسی  برخوردار بود. مقادیر تیمارها بر اساس سه سناریوی اقتصادی، زیست‌محیطی و اقتصادی-زیست‌محیطی که به‌ترتیب صفات عملکرد علوفه، تلفات نیتروژن و کارایی زراعی مصرف نیتروژن، عامل اصلی تعیین‌کننده تیمارها در هر سناریو بودند، بهینه‌سازی شدند. در سناریوی اقتصادی-زیست‌محیطی که به دلیل مدنظر قرار دادن هم‌زمان مسائل اقتصادی و زیست‌محیطی نسبت به دو سناریوی دیگر اولویت داشت؛ مصرف 78.79 کیلوگرم نیتروژن در هکتار، 150 کیلوگرم فسفر در هکتار و 8.48 تن در هکتار کود دامی به‌عنوان مناسب‌ترین سطوح کود نیتروژن، فسفر و دامی در این آزمایش  شناخته شد که تولید 90.87 تن علوفه تر در هکتار با تلفات نیتروژنی برابر با 64.75 کیلوگرم در هکتار و بالاترین کارایی زراعی مصرف نیتروژن معادل 116.4 کیلوگرم علوفه به‌ازای کیلوگرم نیتروژن را به‌همراه داشت. به‌نظر می‌رسد که مصرف توأم کودهای شیمیایی و آلی براساس مقادیر پیشنهادشده در سناریوی اقتصادی-زیست‌محیطی تحقیق حاضر را می‌توان به‌عنوان مقادیر بهینه تیمارهای کودی جهت تولید پایدار ذرت علوفه‌ای برای محل اجرای آزمایش در نظر گرفت.