فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل‌های مورفوکلیماتیک نقش برجسته‌ای در شناسایی تحولات اقلیمی کواترنری و تأثیرات آن بر توپوگرافی سطح زمین دارد. در این پژوهش، با هدف اثبات وجود چهار نوسان پالئوکلیماتیک دوره کواترنری حوضه آرپاچای، از روش‌های ژئومتریک و مدل‌سازی ریاضی پلی‌نومیال درجه ششم استفاده شد. داده‌های مورد نیاز شامل مختصات متریک (طول و عرض)، ارتفاع از سطح دریا و مقادیر جذر مجموع طول و عرص جغرافیایی به توان دو (√(X² + Y²)) جهت ایجاد هیپسومتری بعددار از سه مقطع عرضی (علیا، وسطی و سفلی) حوضه جمع‌آوری گردید. نیمرخ‌های توپوگرافیکی واقعی با استفاده از مدل پلی‌نومیال درجه ششم شبیه‌سازی شد و اعتبار مدل نیمرخ در بخش‌های مختلف مورد ارزیابی قرار گرفت. ضریب همبستگی بالا نشان‌دهنده تطابق بسیار خوب بین داده‌های میدانی و نتایج مدل‌سازی است. نتایج نشان میدهند که مدل پلی‌نومیال درجه ششم دارای دقت بالایی در شبیه‌سازی تراس‌های ژئومورفولوژیکی مرتبط با نوسانات اقلیمی است. چهار تراس مشاهده شده در نیمرخ‌ها مربوط به چهار مرحله تحولی در حوضه بوده که با چهار رویداد پالئوکلیماتیک همراهی دارد. همچنین، تطبیق الگوها در تمامی بخش‌های حوضه (علیا، وسطی و سفلی) نشان داد که این نوسانات تحت تأثیر همزمان فاکتورهای اقلیمی و تکتونیکی ثبت شده‌اند. این یافته‌ها نه تنها غنای علمی تحقیقات مورفوکلیماتیک را افزایش می‌دهند، بلکه کاربرد روش‌های ژئومتریک را در مناطق با دسترسی محدود ممکن می‌سازند.