تحلیل پارامترهای جنبشی زلزله و پهنهبندی خطر لرزهای در شهر سنندج با استفاده از روشهای تعیینی و GIS
نویسندگان
1 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج. ایران
2 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج. ایران
3 گروه ژئومورفولوژی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج. ایران
doi
10.22034/gmpj.2025.516193.1556چکیده
زلزله یکی از مخاطرات طبیعی مخرب است که تأثیرات گستردهای بر زیرساختهای شهری و روستایی دارد. این پژوهش به تحلیل پارامترهای جنبشی زلزله از جمله شتاب اوج زمین (PGA) و سرعت اوج زمین (PGV) در شهر سنندج پرداخته است. بهمنظور برآورد این پارامترها، از رویکردهای تعیینی و تجربی بهره گرفته شده و دادههای لرزهای تاریخی، مشخصات گسلهای فعال و ویژگیهای ژئوتکنیکی منطقه مورد بررسی قرار گرفتهاند در این پژوهش، بهمنظور تحلیل تغییرات فضایی پارامترهای لرزهای، از مدلهای کاهندگی شدت زلزله همچون رابطه چاندرا (۱۹۷۹) استفاده شده است. همچنین، بهمنظور پهنهبندی خطر لرزهای، از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روش درونیابی وزندهی معکوس فاصله (IDW) بهره گرفته شده است. نتایج حاصل از تحلیلها نشان میدهد که محدوده جنوبغربی سنندج بیشترین مخاطره لرزهای را تجربه میکند، بهطوری که مقدار PGA در این نواحی 34/g تا 36/g و PGV در بازه ۳۵ تا ۳۹ سانتیمتر بر ثانیه برآورد شده است. این مقادیر نشاندهنده تأثیرات بالقوه بالا زلزله بر زیرساختهای منطقه هستند.بررسی کلی نتایج نشان میدهد که توزیع خطر لرزهای در سنندج ناهمگن بوده و نواحی جنوبی و جنوبغربی شهر بیشترین تأثیر را از لرزههای احتمالی خواهند داشت. یافتههای این پژوهش بر لزوم بازنگری در آییننامه ۲۸۰۰ ایران با توجه به دادههای محلی تأکید دارند. همچنین، پیشنهاد میشود در مطالعات آینده، از روشهای احتمالاتی و تحلیلهای دینامیکی جهت افزایش دقت برآورد خطر لرزهای استفاده شود.