مدل‌سازی تغییرات سطح آب‌های زیرزمینی دشت شوش در ارتباط با رسوبات و مقاطع زمین‌شناسی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر.

doi
10.22034/gmpj.2025.460734.1505
چکیده

چاه‌های مشاهداتی و پیزومتری در مطالعات و بررسی‌های زمین‌شناسی، ژئومورفیکی و آب‌های زیرزمینی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشند. هدف اصلی این پژوهش مدل‌سازی نوسان آب‌های زیرزمینی دشت شوش در ارتباط با رسوبات و مقاطع زمین‌شناسی با استفاده ازGIS می‌باشد. در این راستا برای انجام این پژوهش، با استفاده از داده‌های تراز آب‌های زیرزمینی و لاگ چاه‌ها و همچنین نقشه‌های به‌دست‌آمده در نرم‌افزار WinLogو Arc GIS به تحلیل و ارزیابی تغییرات سطح ایستابی چاه‌های پیزومتری محدوده مطالعاتی پرداخته شد. نتایج بررسی نقشه‌های عمق و سطح ایستابی نشان داد جهت جریان آب زیرزمینی در دشت شوش از شمال و شمال‌شرق به سمت جنوب و غرب منطقه می‌باشد. براساس مقاطع زمین شناسی و لاگ چاه‌های پیزومتری، در حاشیه شمالی دشت شوش (اطراف شهر دزفول- اندیمشک) عمدتاً بافت رسوبات درشت دانه بوده و حاصل فرسایش کنگلومرای بختیاری می-باشد. همچنین رسوبات سازند بختیاری به دلیل نفوذپذیری، چسبندگی بین دانه‌ای و تخلخل مناسب، مهم-ترین سازند دشت شوش از نظر منابع آب زیرزمینی و تغذیه آبخوان می‌باشد. با توجه به اینکه بیشتر محدوده مطالعاتی به بخش کشاورزی تعلق دارد و در این مناطق با افت سطح ایستابی مواجه هستیم؛ بنابراین اگر در استفاده از آب‌های زیرزمینی مدیریت اصولی صورت نگیرد، در معرض خطر جدی بحران آب قرار می‌گیرد.