پهنه‌بندی اگرواکولوژیک کشور ایران برای تولید گیاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زراعت (گرایش اگرواکولوژی)، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانش‌آموخته دکتری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

5 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22067/jcesc.2022.78336.1195
چکیده

برای تولید مطلوب و حفظ پایداری آن، شرایط محیطی و آب و هوایی از بعد قابلیت‫ها و محدودیت‫ها باید مشخص شوند. به جهت این امر نیازمند داده‌های قابل‌اعتماد منطقه‌ای ازقبیل تاریخ کاشت، زمان رسیدگی رقم، تراکم بوته، اطلاعات خاک و هواشناسی است که به‌طورکلی همه‌ی این داده‌ها برای اکثر مناطق قابل‌دسترس نمی‌باشد. به‌دست آوردن این اطلاعات در بسیاری از مناطق بسیار زمان‌بر و پرهزینه بوده و اغلب به سادگی امکان‌پذیر نمی‌باشد. بنابراین پهنه‌بندی می‌تواند دسترسی به این اطلاعات در سطح وسیع را تسهیل کند. به‌عبارتی، در صورتی‌که مناطقی که از نظر شرایط اقلیمی، خاک و مدیریتی مشابه هستند، شناسایی شوند، زمان و هزینه مورد نیاز برای جمع‌آوری اطلاعات در سطح وسیع به حداقل مقدار خواهد رسید. مطالعه‌ی حاضر به‌منظور پهنه‌بندی اگرواکولوژیک کشور انجام شد. دراین تحقیق ابتدا پهنه‌های اقلیمی موجود کشور براساس پروتکلGYGA  و پهنه‌های خاک موجود کشور براساس روش HC27 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ترکیب پهنه‌های اقلیمی و خاک، 198 پلی‌گون یا پهنه اگرواکولوژیک برای کل اراضی کشاورزی کشور به‌دست آمد. پهنه‌هایی که بیش از یک درصد از اراضی کشاورزی کشور در آن قرار دارند شامل 28 پهنه می‌باشد که در مجموع حدود 80 درصد اراضی کشاورزی در این پهنه‌ها قرار دارد. بیشترین درصد فراوانی نیز مربوط به پهنه‌ی اگرواکولوژیک 5-4103 با فراوانی 85/11 درصد می‌باشد. همچنین درصد فراوانی کدهای اگرواکولوژیک (کد اقلیمی 5003 به همراه کد خاک 5) 5-5003 (28/7 درصد) و (کد اقلیمی 4003 به همراه کد خاک 5) 4003-5 (93/4 درصد) بعد از آن قرار گرفت. پهنه‌بندی صورت گرفته می‌تواند انتخاب نقاط برای مطالعات گیاهی و سایر برنامه‌ریزی‌ها را تسهیل کند.