بررسی تطبیقی داستان زندگی بهرام گور در جوامع الحکایات و منابع برجسته تاریخی
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه سمنان ،سمنان ، ایران
2 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
doi
10.29252/kavosh.2025.21940.3602چکیده
پژوهش حاضر به بررسی داستانهای بهرام پنجم ساسانی، ملقب به بهرام گور در کتاب جوامع الحکایات عوفی اختصاص دارد. کتاب جوامع الحکایات یکی از کتابهای معتبر زبان فارسی است که به خاطر حجم زیاد آن، کمتر به آن پرداخته شده است. بنابراین برای آنکه نشان دهیم داستان هایی که در جوامع الحکایات درباره بهرام گور آمده دارای چه اشتراکات و اختلافاتی با منابع تاریخی دسته اول است، به مقایسۀ داستانها با چهار منبع مهم عربی و فارسی؛ یعنی تاریخ طبری، تاریخ بلعمی، تاریخ ثعالبی و همچنین شاهنامه (و چند منبع دیگر) می پردازیم. به نظر میرسد داستانهای بهرام در جوامع الحکایات بر روایت تاریخی معتبر بنا شده و این روایت تاریخی معتبر مأخذ اصلی آن هاست و عوفی توانسته است با کاهش یا افزایش، روایتی نو بیافریند. نتایج مقایسۀ روایت عوفی با کتابهای تاریخی نشانگر آن است که بعضی از داستانهای بهرام گور در منابع تاریخی مذکور وجود ندارد یا عوفی به سادگی از آنها گذشته است و هدف اصلی او پرداختن به شخصیت بهرام گور بهعنوان شخصیتی برجسته و افسانهای است. گفتنی است که برخی از داستانها و روایات درخصوص بهرام گور، تنها در جوامعالحکایات آمده است و کتابهای معتبر تاریخی دیگر، به آنها اشاره نداشته اند. شیوۀما در این پژوهش، بررسی تحلیلی تکتک داستان ها و پرداختن به وجوه اشتراک و اختلاف آنها است. روش به کار گرفته در این پژوهش، شیوۀ تحلیلی-کتابخانه ای است.