فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نوسان در ریزش نزولات جوی و کاهش دما، جوانه‌زنی بذر زیره سبز را در کاشت پاییزه تحت تأثیر قرار می‌دهد. هدف از این تحقیق، بررسی جوانه‌زنی شش اکوتیپ زیره سبز در شرایط تنش خشکی در دمای کم بود. تیمارها شامل شش نمونه زیره سبز (پنج اکوتیپ تربت حیدریه، خواف، سبزوار، قائن، قوچان و رقم  RZ19هندی) و هفت سطح پتانسیل آب (صفر، 1-، 2-، 3-، 4-، 5- و 6- بار) بود. بذرها در داخل پتری‌دیش و تحت شرایط دمایی 13 درجه سانتی‌گراد قرار گرفته و سطوح خشکی با استفاده از پلی‌اتیلن گلایکول 6000 ایجاد شد. صفات اندازه‌گیری‌شده شامل درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و طول ساقه‌چه بود. نتایج نشان داد که اثر پتانسیل آب بر همه صفات مورد مطالعه معنی‌دار (05/0P≤) بود و بیشترین و کمترین درصد جوانه‌زنی به‌ترتیب در پتانسیل‌های صفر و 6- بار مشاهده شد. اکوتیپ‌های زیره سبز در تمام صفات مورد بررسی با هم تفاوت معنی‌داری (05/0P≤) داشتند و بیشترین درصد جوانه‌زنی در اکوتیپ‌های خواف و تربت حیدریه مشاهده شد. در اکوتیپ قوچان کاهش پتانسیل آب از صفر به 2- بار باعث کاهش 69 درصدی جوانه‌زنی شد، در حالی‌که در دو اکوتیپ قائن و سبزوار این کاهش به‌ترتیب حدود 43 و 57 درصد بود. کاهش پتانسیل آب همچنین تأثیر معنی‌داری بر طول ریشه‌چه و ساقه‌چه اکوتیپ‌های زیره داشت. با توجه به رتبه‌بندی اکوتیپ‌ها بر اساس صفات مورد بررسی، اکوتیپ‌های خواف و تربت حیدریه بهترین امتیاز را به خود اختصاص دادند و اکوتیپ قوچان در پایین‌ترین رتبه قرار گرفت.