شبیه‌سازی نمو فنولوژیک کینوا بر اساس داده‌های مزرعه‌ای

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه اگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

doi
10.22067/jcesc.2022.74969.1145
چکیده

هدف از این پژوهش تهیه مدلی برای شبیه‌سازی نمو کینوا (Chenopodium quinoa Willd.) و واسنجی و تعیین اعتبار آن بر اساس داده‌های مزرعه‌ای است. این تحقیق در دو منطقه استان یزد با 10 آزمایش جداگانه و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. عامل‏های آزمایش شامل 5 لاین امید بخش اصلاح‌شده در مرکز تحقیقات شوری یزد به‌همراه رقم تی‌تی‌کاکا بود. نمونه‌گیری و یادداشت‌برداری‌ها به‌طور مرتب، هر سه روز یک‌بار و متناسب با پیشرفت مراحل فنولوژیک هر لاین انجام شد. مدلی بر اساس درجه-روز-رشد با زبان برنامه ‏نویسی FST تهیه و سپس اقدام به واسنجی و ارزیابی مدل با داده‌های برداشت شده از مزرعه شد. واسنجی و ارزیابی کارایی مدل با استفاده از شاخص‌های جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، ضریب تغییرات یا درصد nRMSE (CV)، شاخص توافق ویلموت (d)، کارایی مدل (ME)، میانگین انحراف از مدل (MB)، ضریب تبیین (R2)، آزمون خط 1:1 روز تا سبزشدن، گل‌دهی و رسیدگی فیزیولوژیک خوب برآورد شد. این مدل تعیین اعتبارشده و هم‌اکنون می‌تواند برای ارزیابی تاثیرات مختلف دمایی و فتوپریودی برای تصمیم‌گیری در طیف وسیعی از محیط‌های رشد در نظام‌های کشت کینوا در شرایط اقلیمی جاری و آینده مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین از این مدل در کارهای آموزشی- تحقیقاتی و کاربردی در مزرعه می‌توان استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها