تحلیل عوامل تأثیرگذار بر سکانسهای پادگانهای رودخانه جاجرود طی کواترنری پسین
نویسندگان
1 استادیارگروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان
2 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 استاد گروه جغرافیایی طبیعی ، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، ایران
doi
10.22059/jphgr.2022.342291.1007699چکیده
چکیدهپادگانههای رودخانهای میراثی از چینهشناسی برای درک تأثیرات متقابل تکتونیک، فرسایش و تغییرات آب و هوایی به شمار میروند. در این پژوهش، تحولات اقلیمی و نو زمینساختی حوضه جاجرود و تأثیرات آن بر سکانسهای پادگانهای موردبررسی قرارگرفته است. نقشههای توپوگرافی، زمینشناسی، عکسهای هوایی، تصاویر ماهوارهای و GPS ابزارهای اساسی پژوهش را تشکیل دادهاند. ابتدا محدوده به سه بازه تقسیم شد. سپس برای بررسی تأثیرات تکتونیکی روش تداخل سنجی راداری به کار گرفتهشده است. میزان جابجایی عمودی توسط روش سری زمانی SBAS تعیین و اثرات تکتونیک بر تشکیل و تحول پادگانهها تحلیل گردید. توالی تغییرات اقلیمی و دینامیک جریان رودخانه متأثر از آن نیز بر اساس شواهد رسوبشناسی پادگانهها بازسازیشده است. سرانجام دادهها بعد از ورود به نرمافزارهای ArcGIS، GMT مورد تحلیل قرارگرفته است. یافتهها نشان میدهند که منطقه مطالعاتی بین 103+ تا 28- میلیمتر جابجایی داشته است (۰۶/۰۱/۲۰۱۶ تا ۲۱/۱۲/۲۰۱۸). مقدار بر خاستگی تحت تأثیر زمینساخت فعال بهسوی بالادست افزایش نشان میدهد. این اختلاف در مقدار بر خاستگی، در ارتفاع و توالی پادگانهها بهخوبی انعکاس یافته است. همچنین ورود جریانهای یخرفتی دیرینه در تلاقی انشعابات اصلی جاجرود و نیز وقوع لغزشهای قدیمی و ایجاد دریاچه سدی در تغییرات مقطعی سطوح ارتفاعی پادگانهها و بینظمی آنها تأثیرگذار بودهاند.