پیشبینی پاسخ آبخوان دشت آذرشهر به تغییرات اقلیم با استفاده از مدل ترکیبی هوش مصنوعی- پویایی سیستم
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکدۀ صنعت و معدن خاش، خاش، ایران
2 استادیار دانشگاه تبریز، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استادیار دانشگاه دامغان، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران
4 استاد دانشگاه تبریز، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22111/gaij.2018.4220چکیده
همزمان با رشد روزافزون جمعیت و طرحهای توسعه و تغییرات اقلیمی در سالهای اخیر و تأثیر آن بر وضعیت سیستم آبخوان دشت آذرشهر، ضرورت مطالعۀ دقیق و کاربردی پیرامون وضعیت این آبخوان، آشکار میشود. بدین منظور، با استفاده از مدلهای هوش مصنوعی، اقدام به شبیهسازی و پیشبینی دادههای سری زمانی بارش، دبی و سطح آب زیرزمینی محدودۀ مورد مطالعه شد و پس از تعمیم این دادهها به کل دشت با استفاده از روش درونیابیکریجینگ بیزین (EBK)، بیلان کلی آبخوان دشت بهدستآمده و نتایج وارد مدل سیستم پویای آبخوان دشت در محیط نرمافزاری WEAP شد. با ایجاد سناریوی مرجع برای بازۀ زمانی 1392 تا 1400 و اعمال تنش افزایش جمعیت و میزان آب مصرفی بخش کشاورزی در طی این بازه، پاسخ آبخوان به تنشهای وارده بررسی شد. سیستم پویای آبخوان دشت در قبال روند افزایشی 2 درصدی جمعیت و 1 درصدی آب مصرفی بخش کشاورزی، کاهش حجم مخزن به میزان حدود 7 درصد در پایان دورۀ تنش (سال 1400) را نشان داد. پژوهش حاضر بیانگر قابلیت بالای ترکیب هوش مصنوعی و پویایی سیستم در پیشبینی پاسخ آیندۀ سیستم آبخوان به تغییرات اقلیمی است و میتواند در راستای مدیریت منابع آب و پیشبینی تمهیدات لازم برای آینده بهکار رود.