تاثیر نانوسیلیکون و باکتری‌های محرک رشد بر زیست‌توده، گره‌زایی و برخی صفات فیزیولوژیک خلر (Lathyrus sativus L.)

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22067/jcesc.2022.75528.1149
چکیده

خلر یک گیاه فراموش شده است که تولید آن در کشاورزی پایدار اهمیت دارد. از این‌رو به‌منظور بررسی تاثیر نانوسیلیکون و باکتری‌های محرک رشد بر زیست‌توده، گره‌زایی و برخی صفات فیزیولوژیک خلر، آزمایشی به‌‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌ کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1400 اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل کاربرد کودهای زیستی در چهار سطح (عدم تلقیح به‌عنوان شاهد، تلقیح بذر با آزوسپریلیوم، سودوموناس، کاربرد توام آزوسپریلیوم و سودوموناس) و محلول‌پاشی نانوسیلیکون در چهار سطح (محلول‌پاشی با آب به‌عنوان شاهد و محلول‌پاشی 25، 50 و 75 میلی‌گرم در لیتر نانوسیلیکون) بود. نتایج نشان داد که کاربرد توام آزوسپریلیوم و سودوموناس و محلول‌پاشی 75 میلی‌گرم در لیتر نانوسیلیکون وزن و حجم ریشه (به‌ترتیب 4/40 و 9/41%)، تعداد گره‌های فعال (25/81%)، درصد گره‌های فعال (2/33%)، وزن خشک گره (4/37%)، شاخص کلروفیل (46%)، محتوای نسبی آب (3/46%)، هدایت روزنه‌ای (6/34%) و عملکرد کوانتومی (1/34%) را نسبت به شرایط عدم کاربرد باکتری‌های محرک رشد و نانوسیلیکون، افزایش داد. همچنین بیش‌ترین درصد پروتئین برگ و ساقه (4/23 و 7/12%) و زیست‌توده کل (7/34%) در کاربرد توام آزوسپریلیوم با سودوموناس و محلول‌پاشی 75 میلی‌گرم در لیتر نانوسیلیکون نسبت به شرایط عدم کاربرد باکتری‌های محرک رشد و نانوسیلیکون به‌دست آمد. به‌نظر می‌رسد کاربرد باکتری‌های محرک رشد و نانوسیلیکون می‌تواند زیست‌توده کل خلر را به‌واسطه گره‌زایی و بهبود صفات فیزیولوژیکی افزایش دهد.