تأثیر تنش خشکی انتهای فصل رشد بر مورفولوژی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه ارقام کلزا (Brassica napus L.)

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

4 دانشجوی دکترا، گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

5 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22067/jcesc.2022.75768.1152
چکیده

این پژوهش جهت بررسی تأثیر قطع آبیاری انتهایی فصل رشد بر مورفولوژی، اجزای عملکرد و عملکرد دانه ارقام کلزا در سال زراعی 1400-1399 به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه پژوهشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان به اجرا درآمد. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح آبیاری (۱. شاهد (بدون قطع آبیاری)، ۲. قطع آبیاری در مرحله شروع گلدهی (کد فنولوژی 60) تا تشکیل 50 درصد خورجین (کد فنولوژی 75) و ۳. قطع آبیاری در مرحله تشکیل خورجین تا برداشت (کد فنولوژی 99)) در کرت‌های اصلی و عامل فرعی شامل 10 رقم ( لانگ‌پاد، آرام، آر جی اس 003، جانکوم، سولار، هایولا 4815، مهتاب، جولیوس، آگامکس و سالا) بودند. براساس نتایج برهمکنش قطع آبیاری و رقم به‌صورت معنی‌داری در سطح احتمال پنج و یک درصد بر ویژگی‌های مورد بررسی، به‌جز تعداد دانه در خورجین، طول دوره رشد گلدهی و مجموع نیاز حرارتی گلدهی اثرگذار بود. بیشترین تعداد دانه در خورجین به تیمار بدون قطع آبیاری (33/25) و کمترین آن از تیمار قطع آبیاری در مرحله گلدهی تا 50 درصد خورجین‌دهی (63/23) حاصل شد. بیشترین (8/2093 کیلوگرم در هکتار) و کمترین (540 کیلوگرم در هکتار) عملکرد دانه و بیشترین (51/986 کیلوگرم در هکتار) و کمترین (21/191 کیلوگرم در هکتار) عملکرد روغن دانه در هر دو شرایط بدون قطع آبیاری (شاهد) و اعمال تنش خشکی انتهایی به‌ترتیب از ژنوتیپ‌های هایولا 4815 و جانکوم حاصل شد. براساس نتایج ارقام هایولا 4815، لانگ‌پاد و سولار جهت کشت در شرایط قطع آبیاری مناسب هستند.