ارزیابی پایداری منطقه ای با رویکرد اقتصاد سبز مطالعه موردی؛ شهرستان های استان آذربایجان غربی

نویسندگان

1 استاد جغرافیا، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.22111/gaij.2018.3911
چکیده

اصولاً اقتصاد سبز جایگزین مفهوم توسعه پایدار نیست، بلکه یک عنصر جدایی‌ناپذیر از سیاست‌های اقتصادی در مسیر پایداری است و می­توان گفت پیش‌زمینه لازم برای دستیابی به پایداری است؛ زیرا دربرگیرنده سه فاکتور اصلی پیشرفت یعنی توسعه اقتصادی، اجتماعی و محیطی است. از این منظر پژوهش حاضر در راستای ارزیابی پایداری منطقه­ای استان آذربایجان غربی با رویکرد اقتصاد سبز و بهره­گیری از شاخص­های این رویکرد جدید در پایداری منطقه­ای انجام‌گرفته است. با توجه به مؤلفه‌های موردبررسی، این پژوهش ازلحاظ هدف کاربردی و ازلحاظ روش‌شناسی توصیفی- تحلیلی می‌باشد. جامعه آماری برای انجام تحقیق، مسئولان، خُبرگان و کارشناسان مرتبط با موضوع در استان آذربایجان غربی بوده­اند. بدین منظور در سطح استان و برای هر شهرستان (17 شهرستان) 25 پرسشنامه و درمجموع 425 پرسشنامه توسط کارشناسان مربوطه تکمیل گردید. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات از مدل‌های رادار و بارومتر پایداری اسکات آلن و همچنین آزمون­های ضریب همبستگی چندگانه، آنوا و بتا در محیط نرم‌افزار Spss استفاده‌شده است. نتایج حاصل از مدل بارومتر پایداری نشان­دهنده وضعیت پایداری متوسط استان می‌باشد. درعین‌حال آزمون رگرسیون چند متغیره رابطۀ شاخص­های اقتصاد سبز در تحقق پایداری را تأیید می­کند؛ همچنین ضریب تبیین بیانگر این مهم است که 81 درصد تغییرات متغیر وابسته توسط معیارهای مستقل تبیین می­گردد؛ بنابراین در صورت بالا رفتن میانگین هر یک از شاخص­های اقتصاد سبز در منطقه، نقش و تأثیر آن­ها در تحقق پایداری افزایش می­یابد. بطوریکه از میان شاخص­های بررسی‌شده، شاخص سلامت­محیطی و مخاطرات با مقدار بتای 637/0 بیشترین نقش و قدرت تبیین را در پیش­بینی تحقق پایداری در محدودۀ موردمطالعه داشته و شاخص خدمات­محیطی و رفاه با مقدار بتای 001/0 کمترین نقش و قدرت تأثیرگذاری را در تحقق پایداری استان آذربایجان غربی دارد.