تأثیرپذیری سرمایه گذاری خصوصی در ایران از شاخصهای امنیت اقتصادی (1358 _ 1379)

نویسندگان

1 استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

2 استادیار دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

سرمایه گذاری خصوصی در هر کشور افزون بر تأثیر پذیری از متغیّرهای اقتصادی مانند نرخ تورّم، نرخ ارز ، حجم سرمایه گذاری دولتی، حجم سرمایه گذاری مستقیم خارجی و دیگر متغیّرهای اقتصادی، از متغیرهای نهادی معطوف به امنیت محیط سرمایه گذاری، تأثیر می­پذیرد. در این مقاله ، چگونگی تأثیرپذیری سرمایه گذاری بخش خصوصی در ایران از متغیّرهای امنیتی آزمون شده است. متغیّرهای نهادی «ثبات دولت»، «حاکمیت نظم و قانون»، «خطر بروز درگیری داخلی»،‌ «خطر بروز درگیری خارجی» و «شکاف میان انتظارات مردم و عملکرد اقتصادی دولت»، تأثیر مثبت و معنا دار بر نسبت سرمایه گذاری خصوصی به GDp دارند. تأثیر متغیّرهای «پاسخگویی دولت در برابر مردم و نهادهای دموکراتیک»، و «فساد دولت» بر نسبت سرمایه گذاری بخش خصوصی به GDp منفی است, اما کاملاً معنا دار نیست. متغیّر «خطر بی اعتنایی به قراردادها و مصادره سرمایه گذاری بخش خصوصی به وسیلة دولت»، با سرمایه گذاری خصوصی در ایران رابطة نه چندان معنا دار اما مثبت نشان می­دهد، بدین معنی که کاهش خطر یادشده  به افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی می­انجامد. و سرانجام متغیّرهای «کیفیت دستگاه اداری» و «خطر بروز تنشهای قومی» ارتباط معنا داری با نسبت سرمایه گذاری بخش خصوصی به GDp نشان نمی­دهند. استفاده از شاخصهای تجمعی ـ که از حاصل جمع تمام یا برخی از شاخصهای نهادی پیش گفته به دست می­آیند -  تأثیر پذیری شدید سرمایه گذاری خصوصی در ایران را از ماهیت و عملکرد دولت تأیید می­کند.