توسعه یک مدل مفهومی برای شناسایی و رتبه بندی هزینه های محیط زیستی و بهداشتی بیماری های ناشی از کار با استفاده از مطالعه دلفی و روش تحلیل شبکه ای
نویسندگان
doi
10.18502/jhsw.v14i2.17139چکیده
مقدمه: ارتقاء سلامت و محیط زیست یکی از مولفه های توسعه، رفاه اجتماعی و رشد اقتصادی است. یکی دیگر از عوامل مؤثر در افزایش هزینه های سلامت و کاهش سطح رفاه اجتماعی، حوادث و بیماری های ناشی از کار است که هزینه های زیادی را بر افراد، صنایع و اقتصاد ملی کشورها تحمیل می کنند. لذا مطالعه حاضر با هدف ارائه یک مدل مفهومی برای شناسایی و رتبه بندی هزینه های محیط زیستی و بهداشتی بیماری های ناشی از کار با استفاده از روش های تصمیم گیری چندمعیاره انجام پذیرفت. روش کار: مطالعه حاضر در سال 1402 انجام پذیرفت. برای دستیابی به هدف مطالعه، یک طبقه بندی مدل ارزیابی اقتصادی هزینه های زیست محیطی و بهداشتی بیماری های شغلی تدوین گردید. در پژوهش حاضر از روش دلفی برای شناسایی معیارهای بهداشتی و محیط زیستی و از روش تحلیل شبکه ای (ANP) برای وزن دهی به زیرمعیارها استفاده گردید. در نهایت هزینه بهداشت و محیط زیست بر اساس اطلاعات موجود برآورد شد. بیمارستان فوق تخصصی نفت تهران نیز به عنوان محل مطالعه موردی انتخاب شد. یافته ها: نتایج نشان داد که عامل هزینه دارو و تجهیزات پزشکی با وزن 312/0 در بخش درمانی و عامل هزینه پسماند های ویژه و عفونی با وزن 085/0 مهمترین عامل در ارزیابی اقتصادی بودند. همچنین نتایج حاصل از مدل پارامتریک نشان داد که 84/99 درصد از هزینه های کل مربوط به هزینه بهداشتی و 16/0 درصد مربوط به هزینه های محیط زیستی است. به طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد 3/61 درصد از هزینه های بخش بهداشتی مربوط به دو بخش دارو و تجهیزات پزشکی و هزینه پرسنل شاغل خدمات دهنده و 7/91 درصد از هزینه های بخش محیط زیستی مربوط به تصفیه پساب و هزینه مصرف برق است. نتیجه گیری: در این مطالعه یک مدل نیمه کمی برای براورد هزینه های بهداشتی و زیست محیطی ناشی از بیماری های شغلی ارائه گردید. نتایج مطالعه حاضر می تواند دیدگاه علمی جدیدی را در زمینه اجرای اقدامات کنترلی با استفاده از نقطه بهینه پارامترهای هزینه - فایده ایجاد کند. اجرای این مدل یکپارچه می تواند گامی عملی و موثر در تخصیص منابع و اولویت بندی مداخلات باشد.