اثر تیمار بذر و محلول‌پاشی با اسید الاژیک بر ویژگی‌های فیزیولوژیک گیاه سویا در شرایط تسریع پیری

نویسندگان

1 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22067/jcesc.2022.74387.1131
چکیده

اسید الاژیک، آنتی‌اکسیدانی گیاهی و طبیعی است که در کاهش اثرات تنش‌ها در گیاهان مؤثر است. جهت بررسی تأثیر اسید الاژیک بر بهبود کیفیت گیاهان حاصل از بذرهای غیر فرسوده و فرسوده سویا آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی شاهرود طی دو سال زراعی 1398 و 1399 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تسریع پیری بذور در دو سطح (بذور غیر فرسوده و بذور فرسوده) و اسید الاژیک در چهار سطح (شاهد، پیش‌تیمار بذری، محلول‌پاشی، کاربرد توأم پیش‌تیمار بذری و محلول‌پاشی با غلظت 50 میلی‌گرم در لیتر) بودند که در قالب آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شدند. نتایج نشان داد تسریع پیری بذور موجب کاهش میانگین ظهور روزانه گیاهچه در مزرعه به میزان 3/61 درصد نسبت به بذور غیر فرسوده شد. پیش‌تیمار بذور غیر فرسوده و فرسوده با اسید الاژیک به‌ترتیب موجب افزایش 1/23 و 6/19 درصدی میانگین ظهور روزانه گیاهچه شد. کاربرد توآم پیش‌تیمار بذر و محلول‌پاشی اسید الاژیک در شرایط تسریع پیری موجب افزایش میزان قندهای نامحلول موجود در برگ‌های سویا به میزان 0/32 درصد نسبت به عدم کاربرد این ماده در این شرایط شد. پیش‌تیمار بذر، محلول‌پاشی و کاربرد توأم پیش‌تیمار بذر و محلول‌پاشی با اسید الاژیک به‌ترتیب موجب افزایش 6/23، 2/23 و 5/55 درصدی عملکرد دانه نسبت به شاهد شدند. در نهایت در محدوده پژوهش انجام شده می‌توان کاربرد توأم اسید الاژیک به‌صورت پیش‌تیمار بذری و محلول‌پاشی برگی را جهت افزایش عملکرد دانه و عملکرد روغن دانه در گیاه سویا توصیه نمود.