فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرسایش خاک یکی از مهم‌ترین پدیده‌های طبیعی در حوضه‌های آبخیز است. شاخص‌های بسیاری مانند شیب، بارش، زمین‌شناسی و سازندها بر تخریب ساختمان خاک و تولید فرسایش نقش دارند. هدف از این مطالعه پهنه‌بندی فرسایش و بررسی شاخص بیشینه شتاب زمین در کنار شاخص‌های معرف در فرسایش در حوضه آبخیز تالار است. بدین منظور شاخص‌های فرسایندگی، فرسایش‌پذیری، طول شیب، مدیریت پوشش گیاهی و شاخص بیشینه شتاب زمین برای حوضه آبخیز تالار محاسبه گردید. سپس لایه‌های تولید شده به عنوان لایه‌های پایه در مدل‌های پهنه‌بندی منطق فازی و آنتروپی شانون قرار گرفتند. نتایج مدل فازی با توجه به عامل مهم بیشینه شتاب زمین پهنه‌بندی دقیقی از فرسایش را ارائه نکرد اما در مدل آنتروپی به دلیل استفاده از نقاط نمونه از زمین و با بررسی شاخص‌ها مشخص گردید که بیشترین خطر وقوع فرسایش در مکان‌هایی است که منحنی‌های شتاب ضرایب بالاتری از شتاب زمین را به خود اختصاص داده‌اند. نتایج نشان داد محدوده خطر بسیار زیاد در مدل آنتروپی با 5/13درصد از مساحت حوضه شامل رخساره‌های فرسایشی اعم از سطحی، شیاری، خندقی و کنار رودخانه ای است و به لحاظ بیشینه شتاب زمین نیز در محدوده منحنی‌های شتاب بالا در سطوحg (6/0- 5/0) قرار دارد. قرارگیری بیشینه شتاب زمین در سطوح بالای خطر g (6/0- 5/0) و وجود گسل‌های فعال و لرزه‌خیزی بیشتر در زیرحوضه 1 سبب تخمین بیشتر پهنه‌های خطر در طبقات زیاد و خیلی زیاد شده است. علاوه بر این شاخص مهم بیشینه شتاب زمین نیز از طریق خردشدن و تضغیف سنگ‌ها در دامنه‌ها به صورت غیر مستقیم بر دیگر شاخص‌ها مانند فرسایش‌پذیری و طول شیب تاثیر می‌گذارد و سبب افزایش عوامل فرسایشی و فرسایش‌پذیری می‌گردد. این نتایج با ایجاد یک مبنای علمی برای هدف‌گیری سیاست‌های کاهش فرسایش و رسوب مهم است.