بهبود جذب عناصر غذایی، عملکرد و اجزای عملکرد گندم با ترکیبات محرک رشد تحت آبیاری نرمال و تنش خشکی
نویسندگان
1 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران
doi
10.22067/jcesc.2022.72226.1083چکیده
طی سالهای اخیـر جهت رسیدن به اهداف کشاورزی پایدار استفاده از محرکهای زیستی بهمنظور جلوگیری از کاربرد بیش از حد کودهای شیمیایی و القای تحمل به تنشهای محیطی افزایش یافته است. بهبود غلظت عناصر غذایی و عملکرد گندم با استفـاده از ترکیبات محرک رشد تحت شرایط آبیاری نرمال و تنش خشکی فرضیه در این پژوهش بود. آزمایش بهصورت اسپلیت پلات، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 98-1396 انجام شد. عامل اصلی شامل فواصل مختلف آبیاری در دو سطح (آبیاری بعد از 70 و 140 میلیمتر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر کلاس A) و عامل فرعی استفاده از محرکهای زیستی در هفت سطح (شاهد بدون محرک رشد، مصرف خاکی اسید هیومیک، محلولپاشی اسید آمینه، اسید فولویک و عصاره جلبک دریایی، مصرف مایع تلقیح ازتو باکتر و تلفیق ترکیبات محرک رشد) بودند. نتایج نشان داد که بیشترین میزان غلظت عناصر پرمصرف و کم مصرف کاه و دانه از تلفیق ترکیبات محرک رشد بهدست آمد. پس از این افزایش معنیدار غلظت عناصر در مصرف منفرد ترکیبات محرک رشد مشاهده شد. آبیاری پس از 140 میلیمتر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر سبب کاهش وزن خشک کاه و کلش، عملکرد دانه و بیولوژیک و شاخص برداشت نسبت به 70 میلیمتر تبخیر تجمعی از تشتک تبخیر شد. تلفیق ترکیبات محرک رشد و پس از آن ترکیبات منفرد اجزای عملکرد گندم را بهبود دادند. بنابراین ترکیبات محرک رشد از طریق بهبود جذب عناصر غذایی سبب تحمل به تنش خشکی شدند. همچنین تلفیق ترکیبات محرک رشد در افزایش عملکرد دانه گندم نقش بهسزایی داشت.